Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği, Türkiye'deki sağlık kuruluşlarının yurt dışı kurumlarla kurduğu ortaklık, hizmet alımı, personel görevlendirme ve hasta yönlendirme ilişkilerinin idari çerçevesini çizer. Uygulamada en çok tartışma yaratan konu, ticari bir sözleşme yapılmış olmasına rağmen gerekli idari onayın alınmamış olmasıdır.
Önce İzin, Sonra Taahhüt
Sınır ötesi sağlık iş birliklerinde tarafların yaptığı ilk hata, sözleşmeyi imzalayıp sonra idari onay aramaktır. Oysa idari izin alınmadan yürütülen bir iş birliğinde kuruluş, hem faaliyetin durdurulması hem de yaptığı taahhütleri yerine getirememekten kaynaklanan özel hukuk sorumluluğu ile karşılaşabilir. Bu nedenle sözleşmelere, idari iznin alınamaması hâlinde tarafların yükümlülüklerini sona erdiren bir askıya alma ve fesih hükmü konulması pratik bir korumadır.
Hasta Verisi Sınır Dışına Çıkarken
Uluslararası iş birliğinin en hassas boyutu, hasta bilgilerinin yurt dışındaki kurumla paylaşılmasıdır. Sağlık verisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli veri kategorisindedir ve yurt dışına aktarımı ayrı bir hukuki temele bağlıdır. Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler:
- Hasta rızasının, aktarımın kime ve hangi amaçla yapılacağını açıkça içermesi
- Kimliksizleştirme mümkün olan hâllerde ham veri yerine anonim veri paylaşımının tercih edilmesi
- Karşı tarafın veri güvenliği yükümlülüklerinin sözleşme metnine yazılması
- Veri ihlali hâlinde bildirim akışının önceden kararlaştırılması
Personel Görevlendirmesinde İki Katmanlı Sorun
Yurt dışından hekim veya sağlık personeli gelmesi ya da Türkiye'den personel gönderilmesi durumunda iki ayrı hukuki katman devreye girer: bir yanda mesleki yetkinliğin tanınması ve çalışma izni, diğer yanda iş hukuku ilişkisinin hangi ülkenin hukukuna tabi olacağı. Denklik ve çalışma izni tamamlanmadan başlayan görevlendirmeler, sonradan hizmetin geçersizliği tartışmasına dönüşebilir.
Denetim ve Yaptırıma Karşı Savunma Hazırlığı
- İş birliğine ilişkin tüm yazışmaları, onay taleplerini ve idarenin cevaplarını tarih sırasıyla tek bir dosyada tutun.
- Faaliyetin fiilen ne zaman başladığını gösteren kayıtları (fatura, hasta kabul kaydı, uçuş/konaklama belgesi) saklayın.
- İdari yaptırım tebliğ edildiğinde, önce tebliğ tarihini ve tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
- İtirazınızı, yaptırımın dayandığı somut maddeye karşılık gelen belgelerle destekleyin.
Tebligatın Kaçırılması Riski
Bu alandaki kuruluşlar çoğu zaman kurumsal yazışmayı birden fazla adresten yürütür. İdari yazının şirketin merkez adresine gitmesi ancak sağlık tesisinde çalışan ekibin haberdar olmaması, itiraz süresinin farkında olmadan geçmesine yol açar. Kurum içinde tebligat takibinden sorumlu tek bir sorumlu belirlemek, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sınır ötesi sağlık iş birlikleri, hem idare hukuku hem veri koruma hem de sözleşme hukuku boyutu taşıdığından, somut projeniz için ayrı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.