İstanbul Adalar ilçesindeki Kaşık Adası etabına ilişkin doğal sit alanının yeniden değerlendirilmesi sonucunda ilgili alanın kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmesine dair 4557 sayılı karar sonrasında, malikler bakımından en belirleyici unsur hukuki argüman değil, elde bulunan belgelerdir. Koruma rejimi altında yapılacak her başvuruda ispat yükü fiilen taşınmaz sahibinin üzerindedir.
Neden ispat bu kadar belirleyici
Koruma statüsü ilan edildikten sonra yapılacak değerlendirmelerde idare, alanın ilan tarihindeki durumunu esas alır. Malikin daha önceki dönemde hukuka uygun biçimde oluşturduğu yapı ve kullanımlar, ancak belgeyle ortaya konabildiği ölçüde dikkate alınır. Belge sunulamadığında, mevcut yapı sonradan yapılmış gibi değerlendirilebilir ve süreç aleyhe döner.
Toplanması gereken belgeler
- Tapu kaydı, takyidat listesi ve varsa geçmiş tarihli tapu senetleri
- Yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve onaylı mimari proje
- Elektrik, su ve abonelik kayıtlarının ilk tesis tarihini gösteren belgeler
- Emlak vergisi bildirimleri ve geçmiş yıllara ait tahakkuk kayıtları
- Tarihli hava fotoğrafları, kadastro paftaları ve varsa eski imar durum belgeleri
- Sigorta poliçeleri, tadilat faturaları ve iş sözleşmeleri
Tarih damgası taşıyan belge ile taşımayan belge farkı
Bir belgenin ispat gücü, içeriğinden çok tarihinin güvenilirliğinden gelir. Resmî kurum kayıtları, abonelik tesis tarihleri ve vergi tahakkukları güçlü tarih göstergeleridir. Buna karşılık üzerinde tarih bulunmayan fotoğraflar, tarih bilgisi doğrulanmadıkça tek başına yeterli sayılmaz. Dijital fotoğrafların üst verilerinin korunması ve dosyanın olduğu gibi saklanması bu nedenle önemlidir.
Dosyanın düzenlenmesi
- Belgeleri konu başlığına göre değil, tarih sırasına göre dizin.
- Her belgenin başına kaynağını ve alınma tarihini yazan bir kapak notu ekleyin.
- Aslı kurumda olan belgeler için onaylı örnek talep edin.
- Eksik olduğunu fark ettiğiniz kayıtlar için ilgili kurumdan yazılı bilgi talebinde bulunun ve bu talebin kaydını saklayın.
- Dosyanın tam bir kopyasını ayrı bir yerde muhafaza edin.
Belgesi bulunamayan durumlar
Bazı eski yapılarda ruhsat ve proje kaydı hiç bulunmayabilir. Bu hâlde kurum arşiv araştırması, kadastro tespit tutanakları ve komşu parsellere ait kayıtlar üzerinden dolaylı ispat yoluna gidilmesi gündeme gelir. Bu tür bir çalışmanın başvuru yapılmadan önce tamamlanması, sonradan eksik tamamlamaya çalışmaktan çok daha etkilidir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hangi belgenin somut olayda yeterli sayılacağı başvurunun türüne göre değiştiğinden, dosyanızı önceden bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olur.