4729 sayılı karar iki işlemi bir arada barındırır: 154 kV Sapanca TM irtibatları projesi kapsamındaki bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından acele kamulaştırılması ve aynı konuya ilişkin 27/7/2020 tarihli 2801 sayılı Cumhurbaşkanı kararının yürürlükten kaldırılması. Bu ikili yapı, uygulamada en çok karıştırılan noktadır: eski karara dayanılarak yapılmış işlemlerin akıbeti ne olacaktır? Aşağıda bu soru merkeze alınarak açıklama yapılmıştır.
Kaldırılan Karar ile Yeni Kararın İlişkisi
Bir kamulaştırma kararının yürürlükten kaldırılıp yerine yenisinin konulması, çoğunlukla güzergâhın revize edilmesinden, parsel listesinin güncellenmesinden veya kadastral verinin düzeltilmesinden kaynaklanır. Sonuç olarak hukuki dayanak değişmiştir. Malikin ilk yapması gereken, kendi parselinin eski listede yer alıp yeni listede yer almadığını ya da tersini tespit etmektir. Bu iki liste arasındaki fark, dosyanın tüm seyrini belirler.
Olası Üç Senaryo
- Parsel her iki listede de var: Süreç yeni karar üzerinden yürür; eski karara ilişkin işlemler dayanaksız kaldığı ölçüde güncellenmelidir.
- Parsel yalnızca eski listede vardı: Kamulaştırma dayanağı ortadan kalkmıştır. Taşınmaz üzerinde fiilî bir müdahale sürüyorsa bunun hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
- Parsel ilk kez yeni listede yer aldı: Malik için süreler yeni kararın yayımı ve tebligat tarihine göre işlemeye başlar.
Derdest Dosyalarda Dikkat Edilecekler
Eski karara dayanılarak açılmış bedel tespiti ve tescil davaları devam ediyorsa, dayanak işlemin kaldırıldığı mahkemeye bildirilmelidir. Aynı şekilde idari yargıda eski karara karşı açılmış bir iptal davası varsa, davanın konusuz kalıp kalmadığı ve yeni karara karşı ayrı bir dava açılmasının gerekip gerekmediği ayrı ayrı ele alınmalıdır. Bu değerlendirme yapılmadan dosyanın kendiliğinden düzeleceği varsayımı, hak kaybına yol açabilen bir yanılgıdır.
Sapanca Bölgesinin Özellikleri
Trafo merkezi irtibat hatları genellikle kısa mesafelidir ancak yerleşime ve tarım arazisine yakın seyreder. Bu bölgede meyve bahçesi, fındıklık, sera ve turizm amaçlı kullanım bulunan parsellerde bedel hesabı yalnızca metrekare üzerinden yapılmaz; ağaç sayısı, yaşı ve verim durumu ile taşınmazın kalan kısmında oluşan değer kaybı da hesaba katılmalıdır. Hattın parseli ikiye bölmesi hâlinde, kullanılamaz hâle gelen artık alanın da gündeme getirilmesi gerekir.
Zaman Yönetimi
- Resmî Gazete metnini ve ekli listeyi çıktı alıp tapu kaydınızla karşılaştırın.
- Tebligat zarfını ve tarihini saklayın; süreler bu tarihten işler.
- Eski karara dayalı yazışma ve tutanakları ayrı bir klasörde toplayın.
- Keşif tarihi belirlenir belirlenmez arazide bulunacak kişileri organize edin.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Kaldırılan ve yürürlüğe giren kararların kesişiminde bulunan dosyalar teknik ayrıntıya duyarlı olduğundan, parsel bazlı bir incelemeyi hukukçu desteğiyle yürütmenizi öneririz.