5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun, optisyenlik mesleğinin icrası ile optisyenlik müessesesinin açılış ve işleyiş koşullarını düzenler. Sağlık hizmetiyle ticari faaliyetin kesiştiği bu alanda, meslek mensubunu en çok zorlayan konu tıbbi bilgi değil, idari denetim ve yaptırım süreçleridir. Bu rehber ruhsat, denetim ve itiraz eksenine odaklanır.
Müessese Açılışında Aranan Temel Unsurlar
- Mesleği icra yetkisine sahip bir sorumlu yöneticinin fiilen görev yapması,
- Mekânın fiziki ve teknik şartlara uygunluğu ve gerekli cihazların bulundurulması,
- İl sağlık müdürlüğünce düzenlenen ruhsatın alınması ve tabelanın mevzuata uygun kullanılması,
- Sorumlu yönetici değişikliği, adres değişikliği gibi hâllerin süresinde bildirilmesi.
Denetimlerde En Sık Rastlanan Aykırılıklar
- Reçeteye bağlı ürünlerin reçetesiz verilmesi veya reçete kayıtlarının düzensiz tutulması.
- Sorumlu yöneticinin müessesede fiilen bulunmadığı sürelerde işlem yapılması.
- Ruhsatta yazılı olandan farklı bir alanda faaliyet gösterilmesi.
- Mesleki tanıtım sınırlarının aşılması; sağlık alanında ticari reklam kısıtlamaları katı biçimde uygulanmaktadır.
- Ürün takip ve kayıt yükümlülüklerinin aksatılması.
Yaptırım Kararı Geldiğinde Ne Yapılmalı?
Denetim sonunda düzenlenen tutanak, sonraki tüm sürecin temelini oluşturur. Tutanak imzalanırken katılınmayan tespitler için şerh düşülmesi büyük önem taşır; itiraz aşamasında imzalanmış ve şerhsiz bir tutanağın aksini ispat etmek güçleşir. Kararın tebliğinden sonra izlenebilecek yollar şunlardır:
- İdari para cezasına ve faaliyet durdurmaya ilişkin işlemin türüne göre belirlenen kanun yoluna başvurulması,
- İdari işlemin iptali için idari yargıda dava açılması ve koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenmesi,
- Faaliyeti fiilen durduran işlemlerde, gecikmeden kaynaklanan zararın ayrıca değerlendirilmesi.
Süre Yönetimi
Bu tür kararlarda dava veya başvuru süresi tebliğ tarihinden itibaren işler ve kısadır. Kuruma yapılan yazılı itirazın süreyi her hâlde durduracağı varsayımı, uygulamada hak kaybının başlıca nedenidir. Tebliğ evrakının teslim alındığı tarih ilk gün olarak kayda geçirilmeli, tüm yazışmalar tarih sırasıyla dosyalanmalıdır.
Kayıt Düzeni En İyi Savunmadır
Reçete asıllarının veya nüshalarının düzenli arşivlenmesi, sorumlu yönetici giriş çıkış kayıtlarının tutulması ve cihaz kalibrasyon belgelerinin saklanması, denetimde ileri sürülen iddiaların çoğunu belgeyle karşılamayı mümkün kılar.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Denetim tutanağının içeriği ve işlemin türü sonucu doğrudan etkilediğinden, tebligatı aldıktan sonra gecikmeden hukuki değerlendirme alınması önerilir.