5207 sayılı Karar, ithalatta ilave gümrük vergisi uygulamasına ilişkin kararda değişiklik yapmaktadır. İlave gümrük vergisi, eşyanın tarife pozisyonu ve menşei ile doğrudan bağlantılı olduğundan, oran değişiklikleri ithalatçının maliyet hesabını olduğu kadar devam eden sevkiyatlarının hukuki durumunu da etkiler.
Değişikliğin hangi sevkiyata uygulanacağı
Uygulamada ilk soru, yeni oranın hangi tarihli işleme uygulanacağıdır. Belirleyici olan çoğu zaman sözleşme veya sipariş tarihi değil, gümrük yükümlülüğünün doğduğu andır. Yola çıkmış ancak beyannamesi henüz tescil edilmemiş eşya bakımından, kararda geçiş hükmü bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. Geçiş hükmü yoksa, sipariş anındaki maliyet öngörüsü hukuki bir kazanılmış hak doğurmaz.
Tarife ve menşe: uyuşmazlığın asıl kaynağı
- Eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonunun teknik özelliklerle uyumu
- Menşe ispat belgelerinin geçerliliği ve düzenleyen makamın yetkisi
- Tercihli menşe uygulanacaksa belgenin süresi içinde ibrazı
- Aynı eşya için önceki dönemde alınmış bağlayıcı görüşlerin bulunup bulunmadığı
- Laboratuvar tahlil raporlarının beyanla tutarlılığı
Ek tahakkuk tebliğ edildiğinde
Sonradan yapılan kontrolde ek vergi tahakkuk ettirilmesi hâlinde, Gümrük Kanunu düzeni gereği önce gümrük idaresine itiraz yolu işletilir. İtiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür ve bu idari başvuru, dava açılmadan önce tüketilmesi gereken zorunlu aşamadır. Doğrudan yargıya gidilmesi hâlinde dava, idari merci tecavüzü nedeniyle usulden değerlendirmeye tabi tutulur ve süre kaybı doğar.
İtirazın reddi sonrası yargı aşaması
- Ret kararının tebliğ tarihi esas alınarak dava açma süresi hesaplanır.
- Vergi ve ceza kısımları için talep ayrı ayrı somutlaştırılır.
- Teminat verilerek eşyanın çekilmesi ile ihtilafın sürdürülmesi arasındaki maliyet karşılaştırılır.
- Tahsilat işlemleri bakımından yürütmenin durdurulması istemi değerlendirilir.
Tekrarlayan ithalatta zincirleme risk
Aynı eşyayı düzenli ithal eden firmalarda tek bir tarife hatası, geçmiş beyannamelerin tamamı için ek tahakkuk ve ceza riskine dönüşür. Bu nedenle bir tahakkukla karşılaşan firmanın yalnızca o dosyayı değil, aynı pozisyondan yapılmış geçmiş işlemlerini de gözden geçirmesi gerekir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Tarife sınıflandırması ve menşe değerlendirmesi teknik inceleme gerektirdiğinden, itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce gümrük mevzuatında deneyimli bir hukukçuyla çalışılması yerinde olur.