Aynı bölgede birden çok enerji hattı projesi yürütüldüğünde, taşınmaz sahipleri hangi kararın hangi parseli kapsadığını karıştırabilir. 5504 sayılı karar, 154 kV Devrek-Zonguldak-2 Enerji İletim Hattı Projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Bu rehberi, süreci tarih sırasıyla izleyen bir kontrol takvimi olarak kurguladık.
Aşama 1: Kararın kapsamını doğrulama
İlk yapılacak iş, kendi taşınmazınızın bu karara mı yoksa aynı bölgedeki başka bir projeye mi dahil olduğunu tespit etmektir. Karar metnindeki ekli liste ada ve parsel bazlıdır; tapu kaydınızdaki bilgilerle birebir karşılaştırın. Yanlış dosya üzerinden yürütülen itiraz, süre bakımından telafisi güç sonuçlar doğurur.
Aşama 2: Tebligatı bekleme değil, takip etme dönemi
Kırsal parsellerde adres kayıtları çoğu zaman güncel değildir. Tebligatın ulaşmaması, sürelerin işlemediği anlamına gelmez. Bu dönemde yapılması gerekenler:
- Tapu kayıtlarındaki adres ve iletişim bilgilerini güncelleyin.
- Mirasçılar arasında paylı mülkiyet varsa, tebligatın hangi hissedara yapıldığını öğrenin.
- Muhtarlık ve köy tüzel kişiliği üzerinden bölgeye ilişkin duyuruları takip edin.
Aşama 3: Uzlaşma görüşmesi
İdare tarafından teklif edilen bedel, çoğu zaman piyasa değerinden çok, idarenin kendi kıymet takdiri çalışmasına dayanır. Görüşmeye katılmak zorunlu değildir; ancak katılıp anlaşamama tutanağı tutturmak, sonraki aşamada tutumunuzu belgelemek açısından işe yarar. Teklifi kabul etmeden önce ağaç, yapı ve değer kaybı kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesini isteyin.
Aşama 4: Mahkeme ve keşif
Bedel tespiti ve tescil davasında dosyanın seyrini belirleyen an keşiftir. Keşifte hazır bulunmak, arazideki fiili durumu bilirkişiye göstermek ve tutanağa geçirtmek maliki güçlendirir. Keşifte söylenmeyen bir husus, sonradan rapor itirazında ileri sürüldüğünde çoğunlukla yeniden keşif gerektirir ve süreç uzar.
Aşama 5: Rapora itiraz penceresi
Bilirkişi raporunun tebliğinden sonra itiraz için tanınan süre sınırlıdır ve bu süre uygulamada en sık kaçırılan aşamadır. İtiraz dilekçesinde hangi kaleme, hangi teknik gerekçeyle karşı çıkıldığı somut biçimde yazılmalıdır; genel nitelikte bedel azlığı beyanı çoğu kez sonuç doğurmaz.
Aşama 6: Hattın işletmeye alınmasından sonrası
Hat kurulduktan sonra bakım çalışmaları, ağaç budama ve erişim yolu kullanımı devam eder. Bu faaliyetlerden doğan yeni zararlar, kamulaştırma dosyasından bağımsız olarak değerlendirilebilir ve zamanında tespit ettirilmelidir.
Buradaki takvim genel bir çerçeve sunar; her dosyanın kendi tebligat ve keşif tarihleri esastır. Parselinizin listede yer aldığını öğrendiğiniz anda hukuki değerlendirme almanız, sonraki aşamalarda hareket alanınızı genişletir.