5674 sayılı Karar, 154 kV Van 380 ile Özalp arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. El koyma aşaması tamamlandıktan sonra malik açısından asıl tartışma bedele kayar. Aşağıdaki başlıklar, bedel tespiti ve tescil davasında maliki güçlendiren unsurları ele alır.
Bedel Davasında Dosyanın Belkemiği: Keşif
Kamulaştırma bedeli mahkemece, taşınmaz başında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenir. Keşifte hazır bulunmak ve arazinin gerçek kullanım biçimini yerinde göstermek, rapora yansıyan verinin doğruluğu bakımından belirleyicidir. Yazılı beyanla düzeltilmeye çalışılan eksiklikler, keşifte gösterilen bir hususun yerini tutmaz.
Rapora İtirazda Somut Dayanaklar
- Arazi vasfının sulu ya da kuru olarak yanlış belirlenmesi
- Dikili ağaç, tesis, kuyu veya ihata duvarının sayıma girmemesi
- Kapitalizasyon hesabında kullanılan verim ve ürün seçiminin bölgeye uymaması
- Kalan kısımda oluşan değer kaybının hiç değerlendirilmemesi
İrtifak Bedelinde Sık Yapılan Eksik Hesap
Enerji nakil hattı geçen taşınmazlarda, hattın altında kalan koridorda tarımsal kullanımın kısıtlanması ve inşaat yapma imkânının daralması gündeme gelir. Bu kısıtın bedele yansıtılıp yansıtılmadığı raporda ayrıca aranmalıdır. Yalnızca direk ayaklarının kapladığı alan üzerinden yapılan hesap, çoğu dosyada eksik kalır.
Hazırlanması Gereken Belge Seti
Tapu kaydı ve çaplı krokinin yanında, tarımsal destekleme kayıtları, ürün beyanları, varsa kira sözleşmeleri ve komşu parsellere ait güncel satış örnekleri dosyaya erken aşamada sunulmalıdır. Bu belgeler bilirkişinin varsayımla hesap yapmasının önüne geçer ve itirazın somut zemine oturmasını sağlar.
Aktarılan bilgiler genel niteliktedir; her taşınmazın vasfı ve bölgesel veriler farklıdır. Bedele itiraz süreleri kısa olduğundan, rapor tebliğ edildiği anda profesyonel destekle değerlendirilmesi önerilir.