Kayseri ilinde bazı yerlerde yürütülen arazi toplulaştırması çalışmalarında maliklerin dikkati genellikle dağıtım aşamasında yoğunlaşır. Oysa hukuki sonuçların büyük bölümü, yeni parsellerin tapuya tescil edildiği aşamada kesinleşir. Tescilden sonra düzeltme talep etmek, askı aşamasında itiraz etmekten çok daha zahmetlidir.
Tescil Ne Zaman Kesinleşir
Dağıtım planı kesinleştikten sonra eski parseller kapatılır ve yeni parseller ilgili malikler adına tapuya tescil edilir. Bu aşamada tapu kaydında yüzölçümü, ada ve parsel numarası, hisse oranları ve varsa şerhler yeniden yazılır. Malikin ilk işi, yeni tapu kaydını eski kayıtla satır satır karşılaştırmaktır.
Tapu Kaydında Kontrol Edilmesi Gerekenler
- Hisse oranlarının eski kayıttaki oranlarla uyumu
- İpotek, haciz ve intifa gibi hakların yeni parsele doğru taşınıp taşınmadığı
- Aile konutu veya şerh niteliğindeki kayıtların korunup korunmadığı
- Yüzölçümündeki farkın kesinti oranıyla açıklanabilir olup olmadığı
- Mirasçılar adına yapılan tescillerde isim ve kimlik bilgilerinin doğruluğu
Zilyetlik ile Tapunun Ayrışması Sorunu
Toplulaştırmanın en zorlayıcı yanı, yılların alışkanlığıyla işlenen tarlanın artık başkasının parseli hâline gelmesidir. Fiilî kullanım eski sınırlara göre sürdürülürse, hem haksız kullanım tartışması hem de komşuluk uyuşmazlığı doğar. Tescil sonrasında sınırların arazide fiilen gösterilmesini talep etmek ve yeni sınıra göre ekim planı yapmak, bu tür ihtilafların önüne geçer. Sınır belirsizliği devam ediyorsa, dava açmadan önce teknik tespit yaptırılması yararlı olur.
Yürüyen Kira Sözleşmeleri Ne Olur
- Kira sözleşmesi eski parsel numarası üzerinden yapılmışsa, yeni parsel bilgisiyle güncellenmelidir.
- Parselin küçülmesi hâlinde kira bedelinin uyarlanması gündeme gelebilir; bu, tarafların anlaşmasıyla çözülmezse yargıya taşınır.
- Ekili ürün varken dağıtım gerçekleşmişse, hasadın kime ait olacağı önceden yazılı olarak kararlaştırılmalıdır.
- Sözleşmenin sona erme tarihi ile tescil tarihi çakışıyorsa, teslim tutanağı düzenlenmesi ispat kolaylığı sağlar.
Maddi Hata mı, Esasa İlişkin İtiraz mı
Tescil sonrasında fark edilen sorunlar ikiye ayrılır. İsim yanlışlığı, hisse oranının sehven eksik yazılması gibi maddi hatalar için idari düzeltme yolu daha hızlı işler. Buna karşılık parselin yeri, büyüklüğü veya derecelendirme puanına ilişkin şikâyetler esasa ilişkin olup, süresinde itiraz edilmemişse ancak sınırlı gerekçelerle ileri sürülebilir. Bu ayrımı doğru yapmak, hem zaman hem masraf açısından belirleyicidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her dosyanın kendi teknik verileri bulunur. Tapu kaydınızda tespit ettiğiniz bir uyumsuzlukta, kayıt örnekleri ve proje belgeleriyle birlikte ayrı bir inceleme yaptırmanız hak kaybını önlemenin en güvenli yoludur.