6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, tek bir alanı değil birden çok kanunu aynı anda değiştiren kapsamlı bir düzenlemedir. Bu rehber, böyle bir çerçeve kanunun nasıl okunacağını ve şirketler bakımından hangi başlıkların pratik sonuç doğurduğunu ele alır.
Çerçeve kanunu okumanın yöntemi
Bu tür kanunlar kendi başına bir bütün oluşturmaz; her maddesi başka bir kanunun içine yerleşir. Bu nedenle doğru okuma yöntemi, kanunun kendi metnini ezberlemek değil, hangi kanunun hangi maddesinin ne yönde değiştiğini çıkarmaktır. Pratikte izlenecek sıra şudur:
- Değiştirilen kanunların listesi çıkarılır
- Her değişikliğin şirketin faaliyetine dokunup dokunmadığı işaretlenir
- İlgili maddenin değişiklikten önceki ve sonraki hâli karşılaştırılır
- Yürürlük ve geçiş hükümleri ayrıca incelenir
Teminat ve finansmana erişim
Yatırım ortamına yönelik düzenlemelerin ortak amacı, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve teminat olarak gösterilebilecek değerleri genişletmektir. Şirketler açısından bunun anlamı, kredi görüşmelerinde yalnızca taşınmaz ipoteğine bağlı kalmadan ticari işletmeye ait değerlerin de gündeme getirilebilmesidir. Teminat işlemlerinde sicile tescil, sıra ilişkisi ve paraya çevirme usulü baştan netleştirilmelidir.
Vergi ve harç yükünün sözleşmelere etkisi
Damga vergisi ve harç yükümlülüklerine ilişkin değişiklikler, uzun vadeli ve çok nüshalı sözleşmelerde doğrudan maliyet farkı yaratır. Sözleşme hazırlanırken şu noktalar gözden geçirilmelidir:
- Nüsha sayısının vergi doğuran etkisi
- Sözleşmeye eklenen ek protokol ve tadillerin ayrı değerlendirilip değerlendirilmeyeceği
- Vergi ve harç yükümlülüğünün taraflar arasında nasıl paylaşılacağına dair açık hüküm
- İstisna kapsamına girildiği düşünülüyorsa dayanağın sözleşmede belirtilmesi
Şirketler hukuku ve icra boyutu
Bu kapsamdaki düzenlemeler kimi zaman şirket kuruluş ve tescil işlemlerini, kimi zaman alacak takibine ilişkin usulleri sadeleştirmeye yönelir. Alacak yönetimi açısından değişikliklerin takip yolu seçimine ve itiraz sürelerine etkisi olup olmadığı kontrol edilmelidir; usul değişiklikleri, alışkanlıkla yürütülen süreçlerde hak kaybına yol açabilecek en sinsi alandır.
Geçiş hükümlerini atlamayın
Değişikliklerin hangi tarihten itibaren ve hangi işlemlere uygulanacağı, geçiş hükümlerinde düzenlenir. Devam eden davalar, imzalanmış ancak ifası sürmekte olan sözleşmeler ve derdest takipler bakımından eski hükümlerin mi yeni hükümlerin mi uygulanacağı çoğu uyuşmazlığın ilk tartışma konusudur.
Buradaki açıklamalar genel bir bakış sunar. Çok sayıda kanunu etkileyen düzenlemelerde, şirketinizin faaliyet alanına göre madde bazında inceleme yapılması ve güncel metnin esas alınması gerekir.