7129 sayılı Karar, Osmaniye ilinde yapılacak Demirciler Rüzgâr Enerji Santrali için gerekli bazı taşınmazların, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasını konu alır. Buradaki en dikkat çekici özellik, mülkiyetin doğrudan yatırımcı şirkete değil Hazineye geçirilmesidir. Bu yapı, malikin hangi kuruma ve hangi iddiayla yöneleceği sorusunu doğurur.
Hazine adına tescil neden tercih edilir?
Enerji yatırımlarında üretim tesisinin ömrü, lisans süresine bağlıdır. Taşınmazın kamu mülkiyetinde tutulup kullanım hakkının yatırımcıya tanınması, lisansın sona ermesi ya da devri hâlinde arazinin akıbetini kamu kontrolünde bırakır. Malik açısından sonuç değişmez: mülkiyet elden çıkar. Ancak muhatabın tespiti bakımından fark yaratır; kamulaştırmayı yürüten kurum ile tescil lehtarı aynı tüzel kişi değildir.
Kamu yararı ve acelelik: iki ayrı denetim başlığı
Bir acele kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu iki katmanda tartışılır. Birincisi, projenin kamu yararı taşıyıp taşımadığı; ikincisi ise olağan kamulaştırma usulünün beklenemeyeceğini haklı kılan aceleliğin somut olarak ortaya konulup konulmadığıdır. Uygulamada itirazlar çoğunlukla ikinci başlıkta yoğunlaşır: kararda aceleliğin gerekçesi soyut ifadelerden ibaretse, bu husus iptal istemine dayanak yapılabilir.
Malik olarak atılacak somut adımlar
- Kararın ekindeki listede parselinizin ada, parsel ve yüzölçümü bilgisiyle yer alıp almadığını kontrol edin.
- Tapu kaydına konulan şerhi ve tarihini tapu müdürlüğünden alın.
- Kamulaştırılan kısmın parselin tamamı mı yoksa bir bölümü mü olduğunu ölçü krokisiyle netleştirin.
- Süreleri kaçırmamak için işlemin size hangi tarihte tebliğ edildiğini belgeleyin.
Kısmi kamulaştırmada gözden kaçan zarar
Rüzgâr santrali projelerinde çoğu zaman parselin yalnızca türbin yeri, şalt sahası veya ulaşım yolu kısmı alınır. Geriye kalan bölümün ekonomik bütünlüğünü yitirmesi, tarımsal kullanımının fiilen imkânsız hâle gelmesi ya da yola cephesinin kesilmesi başlı başına bir zarar kalemidir. Bu kalem talep edilmedikçe hesaba katılmaz; bu nedenle bedel davasında açıkça ileri sürülmelidir.
Uzlaşma görüşmesine katılmalı mı?
Görüşmeye katılmak, dava hakkından vazgeçmek anlamına gelmez. Aksine, idarenin teklif ettiği rakamın ve dayandığı raporun görülmesi, ileride yapılacak değerlendirme için önemli bir veri sağlar. Teklif kabul edilmeyecekse tutanağa gerekçenin yazdırılması yararlıdır.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır; parselinizin durumu, ekli listedeki kayıtlar ve tebligat tarihleri incelenmeden nihai bir değerlendirme yapılamaz.