İstanbul Ticaret Üniversitesi Kuruluş ve Ana Teşkilat Yönetmeliği gibi metinler, bir vakıf yükseköğretim kurumunun iskeletini kurar: hangi organın hangi konuda karar vereceğini, mütevelli heyet ile akademik organlar arasındaki yetki dağılımını ve birimlerin nasıl oluşturulacağını gösterir. Bu yönetmelikler öğrencilik işlemlerini değil, kurumun karar mekanizmasını düzenlediği için doğurdukları sorunlar da farklı türdendir.
Yetki Zinciri Neden Kritik
Vakıf üniversitelerinde mali ve idari kararların ağırlığı mütevelli heyette, akademik kararların ağırlığı ise senato ve yönetim kurullarındadır. Bir işlemin geçerliliği, o işlemi yapan organın yönetmelikte gösterilen yetkiye sahip olup olmadığına bağlıdır. Uygulamada en sık görülen sakatlık, akademik nitelikteki bir kararın idari organ tarafından ya da tersine, mali sonuç doğuran bir işlemin yetkisiz birim tarafından alınmasıdır. Yetki unsurundaki bu tür bir sakatlık, işlemin esasen doğru olması hâlinde bile iptal sebebi olabilir.
Yetki Devri ve İmza Sirküleri
- Devrin yazılı olması ve hangi konuları kapsadığının açıkça gösterilmesi
- Devredilemeyecek nitelikteki asli yetkilerin devre konu edilmemesi
- Vekâleten yürütülen görevlerde vekâlet tarihinin belgeye işlenmesi
- Devrin süreli olması hâlinde sürenin bitiminden sonra imza atılmaması
Personel ve Sözleşme Boyutu
Vakıf yükseköğretim kurumlarında akademik ve idari personel çoğunlukla iş sözleşmesiyle çalışır. Bu nedenle sözleşme yenilenmemesi, unvan değişikliği ya da görev yerinin değiştirilmesi gibi işlemlerde hem yönetmelikteki usul hem de iş hukuku kuralları birlikte devreye girer. Personelin hangi yola başvuracağı, işlemin akademik atama niteliği taşıyıp taşımadığına göre değişebildiğinden, tebliğ edilen yazının dayanağı dikkatle okunmalıdır.
Bir Kurumsal Karar Sorgulanacaksa
- Kararın alındığı organın toplantı tutanağını ve gündemini isteyin.
- Yönetmeliğin karar tarihinde yürürlükte olan hâlini esas alın.
- Kararın ilgililere hangi tarihte ve hangi yolla bildirildiğini belgeleyin.
- İtiraz veya dava süresini, bildirim tarihinden itibaren tek bir takvimde takip edin.
Yukarıdaki değerlendirmeler tanıtıcı niteliktedir ve her kurumun yönetmeliği farklı ayrıntılar içerir. Kurumsal bir karara karşı adım atmadan önce ilgili metnin tamamının ve dosyadaki yazışmaların birlikte incelenmesinde yarar vardır.