7410 sayılı Karar, 6/2/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle bölgesel kriz gerekçesiyle kısa çalışma uygulanan işyerleri için kısa çalışma ödeneğinin süresinin uzatılmasını düzenlemektedir. Uzatma kararı yeni bir hak yaratmaz; hâlihazırda uygunluk tespiti yapılmış ve kısa çalışmaya geçmiş işyerleri bakımından mevcut uygulamanın devamını sağlar. Bu ayrım, işverenlerin en sık karıştırdığı noktadır.
Kısa çalışmanın hukuki çerçevesi
Kısa çalışma, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında; genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin önemli ölçüde azalması ya da faaliyetin geçici olarak durması halinde uygulanır. İşveren başvurusu üzerine yapılan uygunluk tespiti olumlu sonuçlanmadıkça ödeme yapılmaz; olumsuz tespite karşı itiraz yolu ayrıca değerlendirilmelidir.
Uzatma döneminde işverenin dikkat etmesi gerekenler
- Bildirilen çalışma süresi azalmasının fiilî duruma birebir uyması
- Kısa çalışma uygulanan işçinin fiilen çalıştırılmaması; aksi halde yersiz ödeme sorumluluğu doğar
- Puantaj kayıtlarının bildirimle uyumlu tutulması
- İşyerinde çalışma düzenine dönüldüğünde durumun gecikmeksizin bildirilmesi
İşçi açısından haklar
Kısa çalışma ödeneği, ödendiği süre boyunca işçinin işsizlik ödeneği hakkından mahsup edilebilir nitelikte olabileceğinden, sonraki işsizlik dönemi bakımından etkisi hesaba katılmalıdır. Ödenek tutarı ile çalışılan sürenin ücreti farklı kalemlerdir; işverenin, kısa çalışma dışında kalan süreye ilişkin ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Ödeneğin eksik veya hiç yatmadığı durumlarda, önce bildirim kayıtlarının doğruluğu kontrol edilmeli, ardından kuruma yazılı başvuru yapılmalıdır.
Yersiz ödemenin geri alınması
Denetimde, kısa çalışma bildirimine rağmen işçinin fiilen çalıştırıldığı saptanırsa, yapılan ödemeler yasal faiziyle geri istenir ve sorumluluk esas olarak işveren üzerinde doğar. Bu tespitlerde kamera kayıtları, giriş-çıkış sistemleri, sipariş ve sevkiyat belgeleri delil olarak kullanılır. Savunmanın, bu kayıtlarla çelişmeyecek biçimde kurulması gerekir.
Uyuşmazlık halinde başvuru sırası
- Kurum kaydına giren yazılı başvuru ve belge sunumu
- Olumsuz sonuçta idari itiraz
- İşçi-işveren arasındaki ücret ve fesih uyuşmazlıklarında arabuluculuk aşamasının tamamlanması
- Ardından iş mahkemesinde dava
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; işyerinizin kısa çalışma dönemi, bildirim tarihleri ve fiilî çalışma düzeni sonucu doğrudan etkilediğinden, uyuşmazlık doğduğunda hukuki destek alınması önerilir.