TEİAŞ tarafından yürütülen 154 kV Gerze Transformatör Merkezi projesi kapsamında bazı taşınmazlar için acele kamulaştırma kararı alınmıştır. Bu rehber, kararın yayımlanmasından sonra malikin karşısına çıkacak aşamaları sırasıyla ele alır.
Acele Kamulaştırma Olağan Kamulaştırmadan Nerede Ayrılır
Olağan usulde idare önce malikle anlaşmayı dener, sonuç alınamazsa bedel tespiti ve tescil davası açar. Acele usulde ise idare, bedelin mahkemece tespit edilmesini beklemeden taşınmaza el koyma imkânı elde eder. Mülkiyetin devri yine yargı kararına bağlıdır; ancak fiilî kullanım öne çekilir. Malik açısından pratik sonuç şudur: itiraz süreci işlerken saha çalışması başlayabilir.
Karar Sonrası Beklenen Üç Aşama
- İdarenin kıymet takdir komisyonu aracılığıyla taşınmaz için bir değer belirlemesi.
- Asliye hukuk mahkemesinden acele el koyma yönünde karar alınması ve belirlenen bedelin bankaya bloke edilmesi.
- Bedel tespiti ve tescil davasının açılarak nihai bedelin yargılamayla belirlenmesi.
Kararın İptali İçin Hangi Merci
Acele kamulaştırma kararının kendisi bir idari işlemdir ve iptali için idari yargıya başvurulur. Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında görevli merci Danıştay olduğundan, dilekçenin adli yargıya ya da yerel idare mahkemesine verilmesi zaman kaybına yol açar. İdari yargıda dava açma süresi kısa ve hak düşürücü niteliktedir; yanlış merciye başvuru, süreyi kurtarsa bile esasa girilmesini geciktirir.
Kaçırılmaması Gereken Bildirimler
- Tapu kaydına düşülen kamulaştırma şerhi
- İdarenin anlaşma davetine ilişkin tebligat
- Mahkemeden gelen duruşma ve keşif günü bildirimi
- Bedelin yatırıldığı hesaba ilişkin bildirim
Adres değişikliği bildirilmediğinde tebligat eski adrese yapılır ve malik süreçten habersiz kalabilir. Tebligat gecikmesi, uygulamada hak kaybının en yaygın nedenidir.
Buradaki anlatım genel bir çerçevedir. Parselinizin projedeki konumu ve kamulaştırılan alanın büyüklüğü sonuçları değiştireceğinden, dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.