7556 sayılı Karar, İstanbul ilinde kurulacak gelgit RES üretim tesisi için gerekli olan taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasını konu edinir. Yenilenebilir enerji yatırımları için yapılan kamulaştırmalarda tartışma, çoğu kez bedelin yanında kamu yararı ve acelelik unsurunun gerçekten bulunup bulunmadığı üzerinde yoğunlaşır.
Enerji Yatırımlarında Kamulaştırmanın Özelliği
Üretim tesisleri için yapılan kamulaştırmalarda taşınmaz kamu idaresinin mülkiyetine geçer, ancak fiili kullanım lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisine bırakılabilir. Malikler bu noktada, arazimin özel şirkete verilmesi kamulaştırma sayılır mı sorusunu sorar. Hukuken belirleyici olan, tesisin kamuya yönelik enerji arzı amacına hizmet edip etmediğidir; işletmecinin özel hukuk kişisi olması tek başına işlemi sakatlamaz.
İptal Davasında Hangi İddialar Tartışılır?
Acele kamulaştırma kararına karşı idari yargıda açılacak davada değerlendirilen başlıklar şunlardır:
- Acelelik halinin somut olarak ortaya konulup konulmadığı
- Kamulaştırılan alanın proje için gerçekten zorunlu olan sınırı aşıp aşmadığı
- Kamu yararı kararının usulüne uygun alınıp alınmadığı
- Daha az mülkiyet hakkı zedeleyen bir alternatif güzergahın değerlendirilip değerlendirilmediği
Kıyı ve Su Alanı Özelinde Ek Sorunlar
Gelgit ve deniz kaynaklı üretim tesislerinde taşınmazların bir kısmı kıyı kenar çizgisiyle ilişkili olabilir. Kıyıda kalan alanların özel mülkiyete konu olamayacağı yönündeki temel kural nedeniyle, malikin tapusunun kapsamı ile kıyı kenar çizgisi tespitinin çakışıp çakışmadığı ayrıca incelenmelidir. Tapunun varlığı, bedel talebini her koşulda garanti etmez; bu nedenle kıyı kenar çizgisi haritası dosyanın ilk incelenmesi gereken belgesidir.
Bedel Dosyasında Emsal Seçimi
İstanbul gibi arsa değerlerinin bölgeden bölgeye keskin biçimde değiştiği yerlerde, bilirkişinin seçtiği emsalin niteliği sonucu belirler. İmar durumu farklı, ulaşımı farklı ya da satış tarihi eski bir emsale itiraz edilmelidir. Malikin kendi bulduğu ve resmi satış kaydıyla desteklenen emsalleri dosyaya sunması, rapora karşı yapılan itirazın en somut dayanağıdır.
Süreç Yönetimi İçin Sıralama
- Tapu kaydı, imar durum belgesi ve kıyı kenar çizgisi bilgisini birlikte temin edin.
- Uzlaşma aşamasında teklif edilen bedeli ve gerekçenizi tutanağa geçirin.
- İptal davası ile bedel dosyasını ayrı takvimlerde yürütün.
- Emsal satış kayıtlarını resmi kaynaktan alarak dosyaya sunun.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; taşınmazın imar durumu, kıyı ilişkisi ve proje kapsamındaki konumu sonucu doğrudan etkilediğinden, karar tebliğ edildikten sonra gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.