Adana ve Osmaniye illerinde ekli listede yer alan yerlerde arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına ilişkin 8148 sayılı Karar, bölgedeki tarımsal taşınmazların sınırlarının ve konumlarının yeniden düzenlenmesinin önünü açar. Malik açısından bu, tapudaki hakkın kaybı değil; hakkın yeni bir parsele taşınmasıdır. Ancak taşınmanın nasıl yapıldığı çoğu zaman ekonomik değeri belirler.
Kararın Taşınmaz Üzerindeki İlk Etkisi
Toplulaştırma alanı ilan edildikten sonra parseller üzerinde yapılacak bölünme, yapılaşma ve devir işlemleri idarenin denetimine girer. Bu nedenle karar yayımlandıktan sonra planlanan hisse devri veya ifraz işlemlerinin, işlem yapılmadan önce ilgili birime sorulması gerekir.
Askı İlanı: Sürenin Fiilen Başladığı An
Toplulaştırmada sürecin dönüm noktası, yeni parselasyona ilişkin listelerin muhtarlıkta veya idarece belirlenen yerde askıya çıkarılmasıdır. Malike ayrıca tebligat yapılmadığı hâllerde bile askı süresi işlemeye başlar. Köyde ikamet etmeyen, ili terk etmiş ya da mirasçı sıfatıyla hak sahibi olan kişiler bu aşamayı kaçırdıklarında itiraz hakkını fiilen tüketmiş olur. Bu nedenle bölgedeki muhtarlık ve ilgili müdürlükle düzenli iletişim, sürecin en ucuz sigortasıdır.
İtiraz Dilekçesi Neye Dayanmalı?
- Eski parselin ve tahsis edilen yeni parselin ada, parsel ve yüzölçümü bilgileri karşılaştırmalı verilmelidir.
- Toprak derecelendirmesine itiraz ediliyorsa, sulanabilirlik, eğim, taşlılık gibi somut sebepler yazılmalıdır.
- Arazi üzerindeki kuyu, sera, ağaç, damla sulama hattı gibi yatırımlar fotoğraf ve tarihli belgeyle belirtilmelidir.
- Talep açık olmalıdır: yeniden derecelendirme mi, farklı bloktan tahsis mi isteniyor?
Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri ve Ortak Alanlar
Toplulaştırmayla birlikte yol, tahliye kanalı ve sulama hattı için ortak alan kesintisi yapılabilir. Bu kesintinin tüm maliklere aynı ölçüde uygulanıp uygulanmadığı, itirazda incelenmesi gereken ayrı bir başlıktır. Kesintinin bir kısım parsele orantısız yansıması eşitlik yönünden tartışılabilir.
Dava Aşaması
İdari itirazın reddi hâlinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; idari yargıda genel dava açma süresi altmış gündür. Fiilî imalat başlamışsa yürütmenin durdurulması talebi ayrıca gerekçelendirilmelidir, çünkü arazi bir kez tesviye edildikten sonra eski durumun ispatı güçleşir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Parselinizin konumu, tapu kaydı ve askı tarihleri incelenmeden itiraz stratejisi kurulamaz; sürelerin kısalığı nedeniyle vakit kaybetmeden bir hukukçuya başvurmakta yarar vardır.