8249 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 154 kV Şereflikoçhisar-Kütüklü hattına bağlanan RES trafo merkezi enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasını konu alır. Hat projelerinde malikin en çok tartıştığı konu, hattın parselin neresinden geçtiğidir. Bu yazı, güzergâh ve direk yerine yönelik itirazın nasıl kurulacağına odaklanır.
Güzergâh Bir Teknik Tercihtir, Tartışılabilir
Bir iletim hattının güzergâhı; topoğrafya, mesafe, mevcut altyapı ve yerleşim yerlerine yakınlık gibi ölçütlerle belirlenir. Malik açısından itirazın anlamlı olabilmesi için, hattın parselin ortasından geçmesinin teknik bir zorunluluk olmadığını ve sınır boyunca ilerlemesi halinde projenin işlevinin bozulmayacağını gösterebilmek gerekir. Soyut şikâyet yerine, parselin ölçüleri ve arazi yapısı üzerinden yapılan teknik anlatım daha güçlü sonuç verir.
Keşif Öncesi Hazırlanacak Teknik Malzeme
Keşif ve bilirkişi incelemesinde işe yarayan belgeler şunlardır:
- Kadastro paftası üzerinde parsel sınırlarının ve hat güzergâhının gösterimi
- Parseldeki yapı, ahır, depo, sulama hattı ve kuyuların konumu
- Tarımsal makine kullanımını etkileyecek eğim ve giriş-çıkış noktaları
- Komşu parsellerdeki hat geçişleri ve daha önce kurulmuş irtifaklar
Direk Yerinin Kaydırılması Talebi
Uygulamada güzergâhın tümüyle değiştirilmesi zor olsa da, direk yerinin parsel sınırına veya işlenmeyen bir bölgeye kaydırılması talebi somut gerekçeyle desteklendiğinde değerlendirilebilir. Bu talebin dosyaya erken aşamada, tercihen keşif öncesinde girmesi önemlidir; inşaat ilerledikten sonra yapılan aynı talep fiilen sonuçsuz kalabilir. Talep dilekçesine ölçekli bir kroki eklemek, teknik heyetin değerlendirmesini kolaylaştırır.
Koridorun Kalıcı Etkileri
İletim hattının geçtiği koridorda ağaç yüksekliği, yapı yapma ve bazı tarımsal uygulamalar bakımından süresiz kısıtlar doğar. Bu kısıtın parselin bütününde yarattığı değer kaybı, sadece koridorun metrekaresi üzerinden hesaplanan bedelden farklıdır. İtirazın ikinci ayağı genellikle bu noktadadır: kalan alanın kullanım değeri ne ölçüde düşmüştür.
İnşaat Aşamasındaki Zararların Ayrı Takibi
Direk temeli dökümü, malzeme taşınması ve geçici yol açılması sırasında kamulaştırma sınırı dışındaki alanlarda zarar oluşabilir. Bu zararlar kamulaştırma bedelinin içinde değildir ve ayrıca talep edilir. Tarih içeren fotoğraf, muhtar veya komşu beyanı ile zamanında yapılan tespit talebi, bu tür istemlerin ispatını kolaylaştırır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; her parselde arazi yapısı ve proje verileri farklı olduğundan, güzergâh itirazının başarı şansı dosya özelinde değerlendirilmelidir. Tebliğ evrakınızla birlikte bir hukukçuya danışmanız uygun olur.