Bir trafo merkezi irtibatı kapsamında iki ayrı hattın planlanması, uygulamada aynı parselin iki kez kamulaştırma konusu olması sonucunu doğurabilir. Malik açısından bu, iki ayrı tebligat, iki ayrı bilirkişi raporu ve çoğu zaman birbirini görmeyen iki ayrı dosya anlamına gelir. Bu rehberde, çoklu dosya durumunda ortaya çıkan özgün sorunlar ele alınmaktadır.
İki Hattın Aynı Parseli Etkilemesi
İki hattın geçişi, taşınmaz üzerinde birbirinden bağımsız iki koridor oluşturur. Ancak parselin kullanılabilirliği açısından etkiler bağımsız değildir: iki koridorun arasında kalan bölüm çoğu zaman ekonomik olarak kullanılamaz hâle gelir. Bu birleşik etkinin dosyalara yansıtılabilmesi, maliki ilgilendiren en kritik noktadır. Her dosya kendi koridorunu esas alarak hesaplandığında, aradaki kullanılamayan alanın değer kaybı hiçbir raporda görünmeyebilir.
Birikmiş Kısıtın Gösterilmesi
Bedel tespiti aşamasında ileri sürülmesi gereken hususlar şunlardır:
- İki koridorun birlikte oluşturduğu toplam etkilenme alanı
- Koridorlar arasında kalan bölümün kullanılamaz hâle gelmesi
- Tarımsal işletmede makine giriş çıkışının zorlaşması
- Parselin yapılaşmaya elverişli bölümünün tamamen ortadan kalkması
Dosyaların Birlikte Değerlendirilmesi
Aynı taşınmaza ilişkin iki dosyanın aynı mahkemede görülmesi hâlinde birleştirme talep edilebilir; birleştirme mümkün olmasa dahi, her iki dosyanın diğerinden haberdar edilmesi ve karşılıklı olarak dosya örneği sunulması gerekir. Aksi hâlde iki farklı bilirkişi heyeti, aynı parsele ilişkin birbirinden farklı nitelik tespiti yapabilir ve bu çelişki sonraki aşamalarda malik aleyhine yorumlanabilir.
Belge ve Görsel Arşivi Nasıl Kurulur?
Çoklu dosyada en değerli malzeme, hatların geçişinden önceki duruma ait kayıtlardır. Ekim yapılan alanın sınırlarını gösteren fotoğraflar, ürün ve destekleme kayıtları, sulama tesisine ilişkin faturalar ve varsa eski hava fotoğrafları tek bir klasörde tarih sırasıyla toplanmalıdır. Aynı arşiv her iki dosyada da kullanılabildiği için, hazırlık yükü bir kez üstlenilir.
Paydaşlar Arasında Koordinasyon
Hisseli parsellerde her paydaşın ayrı vekille hareket etmesi, çelişkili beyanlara ve keşifte eksik temsile yol açabilir. Paydaşların en azından keşif hazırlığı ve rapora itiraz konusunda ortak hareket etmesi, hem maliyeti düşürür hem de dosyanın tutarlılığını korur.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; iki hattın parsel üzerindeki konumu sonuca doğrudan etki ettiğinden, çift dosyayla karşılaşan maliklerin krokiler üzerinden ayrıntılı bir değerlendirme yaptırması yerinde olur.