Bir bölgenin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesi, o alandaki taşınmazlar üzerinde uzun süreli bir belirsizlik doğurur. 8344 sayılı karar ise tersi yöndedir: Adana ili Seyhan ilçesindeki bazı alanlar bakımından daha önce alınmış iki kararı yürürlükten kaldırmaktadır. Böyle bir kaldırma işlemi, çoğu malikin sandığının aksine, geçmişi kendiliğinden silmez.
Kaldırma kararı ne anlama gelir
5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde ilan edilen proje alanı statüsü, ilgili idareye planlama ve uygulama bakımından özel yetkiler tanır. Bu statünün kaldırılması, söz konusu özel yetkilerin ileriye dönük olarak sona ermesi sonucunu doğurur. Taşınmaz, bundan sonra genel imar mevzuatı ve yürürlükteki plan hükümlerine tabi olarak değerlendirilir.
Devam eden işlemlerin akıbeti
Statü kaldırıldığında en çok sorulan soru, o tarihe kadar yapılmış işlemlerin ne olacağıdır. Uygulamada şu ayrım yapılır:
- Tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş işlemler kural olarak varlığını sürdürür.
- Henüz sonuçlanmamış uygulama işlemleri dayanağını yitirebilir.
- İmzalanmış anlaşma ve sözleşmelerin geçerliliği, sözleşme hükümleri ile birlikte değerlendirilir.
- Tapu kayıtlarına düşülmüş şerhler kendiliğinden kalkmaz; terkin için başvuru gerekir.
Bu nedenle kararı öğrenen malikin ilk yapması gereken, tapu kaydını güncel olarak çıkartıp üzerindeki kısıtlamaları görmektir.
Beklentiye dayalı yatırımlar ve zarar
Dönüşüm beklentisiyle taşınmazını boşaltan, kiracısını çıkaran veya sözleşme imzalayan maliklerin durumu ayrı bir başlıktır. İdarenin işlemlerine güvenerek hareket eden kişilerin uğradığı zararın tazmini talebi, idari yargıda tam yargı davası olarak ileri sürülür. Bu davada zararın varlığı kadar, zararın idarenin işlemiyle bağlantısı ve tutarı da ayrıca kanıtlanmalıdır. Fatura, sözleşme, ödeme dekontu ve yazışmalar burada belirleyicidir.
Kiracılar ve taşınma masrafları
Süreç boyunca taşınmak zorunda kalan kiracılar bakımından, kira sözleşmesinin sona erme biçimi ile idareden veya malikten talep edilebilecek kalemler birbirinden ayrılmalıdır. Bu ayrımın yapılmaması, talebin yanlış tarafa yöneltilmesine yol açar.
Hangi merciye başvurulmalı
Uygulamaya ilişkin sorular öncelikle ilgili belediyeye yazılı olarak sorulmalı, plan durumu ve yapılaşma koşulları resmi yazıyla teyit edilmelidir. İşlemin iptali veya doğan zararın tazmini isteniyorsa, yetkili yargı yeri idari yargıdır ve süreler işlemin öğrenildiği tarihten itibaren hesaplanır. Belediyeye yapılan başvurunun sürelere etkisi 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenir.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi göstermektedir. Parselinizin plan durumu ve imzaladığınız belgeler sonucu değiştireceğinden, dosyanızın ayrıca incelenmesinde yarar vardır.