Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu eliyle yürütülen R3-KARAMAN-1 RES projesi kapsamında, Karaman ilindeki bazı taşınmazlar Hazine adına tescil edilmek üzere acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. 8351 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, projeye konu parseller bakımından idareye hızlandırılmış bir el koyma yolu açar. Bu rehber, kararın kapsamına giren taşınmaz maliklerinin ilk günlerde neye bakması gerektiğini anlatır.
Karar Tek Başına Tapuyu Devretmez
Acele kamulaştırma kararı, idarenin taşınmaza fiilen el koyabilmesinin önünü açan bir aşamadır. Mülkiyetin idareye geçmesi ise ayrı bir yargısal süreçle, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde görülen bedel tespiti ve tescil davasıyla gerçekleşir. Bu ayrımı kavramak önemlidir; çünkü malikler çoğu zaman kararın yayımlanmasıyla her şeyin bittiğini düşünerek dosyayı takipsiz bırakır. Oysa taşınmazın karşılığının belirlendiği asıl aşama henüz başlamamıştır ve o aşamada malikin söz hakkı vardır.
Ekli Listede Parselinizin Gerçekten Yer Alıp Almadığını Doğrulayın
Kararların eklerinde ada, parsel, yüzölçüm ve kamulaştırılacak alan bilgileri yer alır. Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, tüm parselin değil yalnızca bir kısmının kapsama alınmış olmasıdır. Kısmi kamulaştırmada, geriye kalan kısmın ekonomik olarak kullanılabilirliğini yitirip yitirmediği ayrı bir tartışma konusudur ve bu husus dosyaya baştan taşınmazsa sonradan gündeme getirmek güçleşir. Hissedar olunan taşınmazlarda ise her paydaşın kendi payı bakımından ayrıca değerlendirme yapması gerekir.
Dosya Açılmadan Önce Toplanacak Bilgiler
- Güncel tapu kaydı ve varsa şerh, ipotek, intifa bilgileri
- Taşınmazın imar durumu ile arazi vasfına ilişkin kayıtlar
- Üzerindeki yapı, tesis, sulama düzeni ve dikili ağaçlara ilişkin belgeler
- Aynı bölgede yakın tarihli satış ve kira verileri
- Tarımsal kullanım varsa üretim ve gelir kayıtları
Bu belgeler, kıymet takdirinde esas alınacak somut verilerin kaynağıdır. Rüzgâr enerjisi yatırımlarında türbin yeri, yol ve şalt sahası gibi farklı kullanım biçimleri parselin bir kısmını doğrudan, kalanını dolaylı biçimde etkileyebilir.
Tebligat Adresini Güncel Tutmanın Önemi
Sürecin en kırılgan noktası tebligattır. Adres kayıt sisteminde yer alan adresi güncel olmayan, taşınmazın bulunduğu ilden uzun süredir ayrı yaşayan veya mirasçı sıfatıyla hak sahibi olup tapuda görünmeyen kişiler, çağrıyı geç öğrenmekte ve duruşmalara katılamamaktadır. Miras yoluyla intikal etmemiş taşınmazlarda intikal işlemlerinin bir an önce tamamlanması, hem tebligatın doğru kişilere ulaşmasını hem de bedelin doğru paylaştırılmasını sağlar.
Ne Zaman Hukuki Değerlendirme Alınmalı
Karardan haberdar olunduğu an, henüz dava açılmamış olsa bile değerlendirme için en verimli zamandır. Delillerin toplanması, taşınmazın mevcut halinin tespiti ve varsa fiili el atmanın kayıt altına alınması, sonradan telafisi güç eksiklikleri baştan önler.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme niteliğindedir. Karara ekli listede yer alan her parselin durumu farklıdır; kendi taşınmazınıza ilişkin adım atmadan önce dosya belgeleri üzerinden bireysel bir hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.