Muğla-Kale yolu üzerinde farklı seviyeli olarak planlanan Köteklı kavşağının yapımı amacıyla Menteşe ilçesi Karabağlar, Emirbeyazıt ve Kötekli mahallelerindeki taşınmazlar ile üzerlerindeki müştemilatın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 8656 sayılı Karar, güzergâh projelerine özgü sorunları gündeme getirir. Bu tür projelerde taşınmazın çoğu zaman tamamı değil, bir bölümü alınır.
Güzergâh Projelerinde Kamulaştırmanın Kapsamı
Kavşak ve yol yapımında sınırlar proje çizimine göre belirlenir. Bu nedenle malikin ilk yapması gereken, kendi parselinin ne kadarının proje sınırı içinde kaldığını teknik belgeden okumaktır. Sözlü bilgiye dayanarak alan tahmini yapmak, sonraki itirazların dayanaksız kalmasına yol açar.
Kısmi Kamulaştırma ve Artık Parsel Sorunu
Parselin bir kısmı alındığında geriye kalan bölüm bazen kullanılamaz hâle gelir: yüzölçümü yapı yapmaya elverişsiz kalabilir, yola cephesi kesilebilir ya da geometrisi bozulabilir. Bu durumda yalnızca alınan kısmın bedeli değil, kalan kısımda oluşan değer düşüklüğü de gündeme gelir. Kalan bölüm hiç kullanılamayacak durumdaysa tamamının alınması talebi ileri sürülebilir.
Müştemilatın Ayrı Değerlendirilmesi
- Duvar, kuyu, depo, sundurma gibi yapılar arsa bedelinden ayrı hesaplanır.
- Dikili ağaçlar tür, yaş ve verim durumuna göre değerlendirilir.
- Ruhsatsız yapılar bakımından değerlendirme farklılaşabilir; bu husus önceden netleştirilmelidir.
- Taşınabilir tesisler için sökme ve nakil gideri ayrıca ileri sürülebilir.
Keşif ve Bilirkişi Aşamasında Malikin Rolü
Bedel tespiti dosyasında sonucu belirleyen aşama keşiftir. Malikin keşifte hazır bulunması, taşınmazın özelliklerini ve müştemilatı yerinde göstermesi ve beyanlarının tutanağa geçirilmesini istemesi, rapora yansıyan verinin doğruluğunu artırır. Keşif sonrası itiraz, ancak tutanakta kayıtlı olan verilere dayandığında güçlü olur.
Yol Projelerinde Sık Yapılan Hatalar
- Tebligatı geç fark ederek itiraz süresini kaçırmak.
- Kalan parseldeki değer kaybını hiç ileri sürmemek.
- Müştemilat listesini eksik vermek ve sonradan eklemeye çalışmak.
- Emsal olarak yalnızca idarenin sunduğu satışlarla yetinmek.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Parselinizin projedeki konumu ve kalan alanın durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyanızı tapu ve proje belgeleriyle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz yararınıza olacaktır.