Çift taraflı kontrol sistemi kapsamında kota uygulanan tekstil ürünlerinin ithaline ilişkin tebliğ, belirli ürünlerin ülkeye girişini bir belge ve miktar denetimine bağlar. Bu düzenlemenin ithalatçı açısından anlamı açıktır: ürün gümrüğe gelmeden önce yapılması gereken işler vardır ve sonradan telafi imkânı sınırlıdır.
Çift taraflı kontrol nasıl işler?
Bu sistemde hem ihracatçı ülke hem de ithalatçı ülke tarafında bir belgelendirme adımı bulunur. İhracatçı ülkeden alınan belge esas alınarak ithalat için gerekli izin veya lisans düzenlenir. Zincirin herhangi bir halkasındaki uyumsuzluk, örneğin belgede yazan miktar ile fiilî sevkiyatın örtüşmemesi, gümrük aşamasında işlemin durmasına yol açar.
Sevkiyat öncesi kontrol edilmesi gerekenler
- Ürünün gümrük tarife istatistik pozisyonunun doğru belirlenmesi
- Menşe ile sevk ülkesinin ayrımının netleştirilmesi
- Belgedeki miktar, birim ve dönem bilgisinin sevkiyatla uyumu
- Belgenin geçerlilik süresinin sevkiyat takvimini kapsaması
- Akreditif veya ödeme koşullarının belge alınamaması ihtimaline göre düzenlenmesi
Sık yapılan hata: sınıflandırma
Tekstil ürünlerinde tarife pozisyonu, kumaşın karışım oranına, örgü tipine ve ürünün kullanım amacına göre değişebilir. Yanlış sınıflandırma, ürünün kota kapsamında olmadığı varsayımıyla yola çıkılmasına ve mal gümrükteyken sürpriz bir belge talebiyle karşılaşılmasına neden olur. Tereddüt hâlinde bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yapılması, sonradan doğacak tartışmayı baştan önler.
Gümrükte çıkan uyuşmazlıkta itiraz zinciri
Gümrük idaresince tesis edilen işlemlere karşı, Gümrük Kanunu'nun öngördüğü idari itiraz yolu tüketilmeden yargıya gidilmesi mümkün değildir. İtiraz süreleri kısadır ve tebliğ tarihine bağlıdır. İtiraz dilekçesinde teknik gerekçenin ve dayanak belgelerin eksiksiz sunulması, ilerideki yargı aşamasında da dosyanın çerçevesini belirler.
Ticari sözleşmeye yansıması
Belge alınamaması veya kota kapsamında işlemin tamamlanamaması, satıcı ile alıcı arasında teslim gecikmesi ve masraf tartışması doğurur. Bu riskin sözleşmede önceden dağıtılması, yani belge temini yükümlülüğünün kime ait olduğunun, gecikme hâlinde ardiye ve demuraj masraflarının kimin üstleneceğinin yazılı olarak belirlenmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ürününüzün tarife pozisyonu ve sevkiyat takvimi sonucu doğrudan etkilediğinden, sipariş aşamasında hukuki ve gümrük danışmanlığının birlikte alınması yerinde olur.