Isparta ilinde kurulacak rüzgâr enerji santrali ve yardımcı kaynak güneş enerjisi tesisi için taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 9149 sayılı karar, malik açısından bir takvim sorununa dönüşür. Bu rehber, kamulaştırma sürecindeki tarihleri tek bir plan içinde toplamayı ve hak düşürücü süre riskinden korunmayı konu alır.
Neden Süre Bu Kadar Belirleyici?
Kamulaştırma hukukunda birçok itiraz yolu, kısa ve katı sürelere bağlanmıştır. Süre geçtikten sonra ileri sürülen iddia, ne kadar haklı olursa olsun esasa girilmeden reddedilebilir. Kamulaştırma Kanunu, kamulaştırma işlemine karşı dava süresini genel idari dava süresinden daha kısa tutmuştur. Bu nedenle malikin ilk yapması gereken, hangi tarihin süreyi başlattığını netleştirmektir.
Takvimde Yer Alması Gereken Tarihler
- Kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarih
- Tapu kaydına kamulaştırma şerhinin işlendiği tarih
- Uzlaşmaya davet yazısının tebliğ edildiği tarih ve verilen süre
- Acele el koyma dosyasının açıldığı ve keşfin yapıldığı tarihler
- Bedel tespiti ve tescil davasının tebliğ edildiği tarih
- Rapora itiraz için mahkemece verilen süre
Süreyi Başlatan An Nasıl Belirlenir?
Genel kural, sürenin usulüne uygun tebligatla başlamasıdır. Tebligatın usulsüz yapıldığı hallerde, ilgilinin işlemi öğrendiği tarih esas alınabilir; ancak bu iddianın kabulü, usulsüzlüğün somut olarak ortaya konulmasına bağlıdır. Zarf, tebliğ mazbatası, komşuya veya muhtara teslim şerhi gibi kayıtlar bu nedenle saklanmalıdır. Paylı mülkiyette her paydaş için tebligatın ayrı ayrı yapılması gerektiği de gözden kaçırılmamalıdır.
Rüzgâr Santrali Projelerinde Sık Görülen Gecikmeler
Rüzgâr santrallerinde türbin yerleri, ulaşım yolları ve iletim hattı için ayrı ayrı kamulaştırma yapılabilir. Bu durumda aynı malikin farklı parselleri için farklı tarihlerde işlem başlatılabilir ve malik, bir dosyayı takip ederken diğerinin süresini kaçırabilir. Her parsel için ayrı bir takip dosyası açmak, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Süre Kaçırıldığında Ne Kalır?
Kamulaştırma işleminin iptali için öngörülen süre geçmiş olsa bile, bedelin belirlenmesi aşamasındaki haklar ayrıca değerlendirilir. Bedel tespiti davasında rapora itiraz, ek keşif talebi ve kanun yolu imkânları farklı sürelere tabidir. Yani bir kapının kapanması, tüm kapıların kapandığı anlamına gelmez; ancak kalan seçenekler daralır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Sürelerin işleyişi tebligatın biçimine göre değiştiğinden, elinize bir tebligat ulaştığı anda gecikmeksizin hukuki değerlendirme almanız önerilir.