Acele kamulaştırma kararları çoğu zaman çok sayıda taşınmazı kapsar; ancak kimi projelerde tek bir parsel hedef alınır. Tek taşınmazlı dosyalar sanılanın aksine daha kolay değildir: süreç hızlı ilerler, dosya kısa sürede sonuçlanır ve maliklerden birinin gecikmesi telafisi güç kayıplara yol açar.
Tek Taşınmaz Dosyası Neden Daha Riskli
Çok parselli dosyalarda keşif ve bilirkişi süreçleri uzar, malikler birbirinden haberdar olur ve fiilen ek süre kazanılır. Tek parselde ise duruşma takvimi sıkışıktır. Özellikle hisseli taşınmazlarda paydaşlardan yalnızca birinin süreci takip etmesi, diğerlerinin haklarını kendiliğinden korumaz.
Paydaşlara Ayrı Ayrı Tebligat Zorunluluğu
Hisseli taşınmazda her paydaş, kendi payı bakımından ayrı bir hak sahibidir ve tebligatın her birine usulüne uygun yapılması gerekir. Pratikte şu durumlar sorun yaratır:
- Tapuda kayıtlı adresin yıllar önce terk edilmiş olması
- Mirasçıların tapuya intikal ettirilmemiş olması
- Yurt dışında yaşayan paydaşlara tebligat yapılamaması
- Aynı hanede oturmayan paydaş adına başkasına tebligat yapılması
Tebligat Ulaşmazsa Ne Olur
Usulsüz tebligat, kural olarak sürelerin işlemeye başlamasını engeller. Malik durumu sonradan öğrendiğinde, öğrenme tarihini esas alarak usulsüz tebligat itirazında bulunabilir. Ancak bu itirazın kabulü, öğrenme tarihinin ve tebligattaki eksikliğin somut olarak ortaya konulmasına bağlıdır; adres kayıt sistemi çıktıları ve tebliğ mazbatasındaki şerhler bu noktada belirleyicidir.
Bedelin Bankaya Yatırılması ve Çekilmesi
Acele kamulaştırmada mahkemece belirlenen bedel bankaya bloke edilir. Paydaşlar payları oranında bu tutarı çekebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bedelin nihai değil geçici nitelikte olabilmesidir. Ödemeyi alırken ihtirazi kayıt konulması, bedelin yetersizliğine ilişkin itiraz ve kanun yolu iradesinin korunması bakımından uygulamada önem taşır.
Mirasçılar İçin Ek Adımlar
- Veraset ilamı alarak paydaşlığı netleştirin.
- Tapuda intikal işlemini tamamlayın; aksi hâlde ödeme aşamasında tıkanma yaşanır.
- Paydaşlar arasında ortak vekâlet verilecekse yetki kapsamını açıkça belirleyin.
- Banka bloke bilgisini ve dosya numarasını her paydaşla paylaşın.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; tebligatın usulü, paydaşlık yapısı ve bedel tespitine ilişkin sonuçlar dosyaya göre değiştiğinden, bildirim alan maliklerin vakit kaybetmeden hukuki destek alması yerinde olur.