Bu karar, 154 kV Nallıhan TM irtibat hatları projesi kapsamındaki bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından acele kamulaştırılmasını konu almaktadır. Malikler bakımından sürecin en belirleyici günü, mahkeme heyetinin araziye çıktığı keşif günüdür. Bu yazı, o güne kadar yapılması gerekenleri delil hazırlığı ekseninde ele almaktadır.
Neden keşif günü belirleyicidir?
Kamulaştırma bedeli, taşınmazın kamulaştırma tarihindeki durumu esas alınarak belirlenir. Mahkeme bu durumu ancak yerinde inceleme ve dosyaya sunulan belgeler üzerinden değerlendirebilir. Arazinin sürülmesi, ağaçların sökülmesi veya hafriyat yapılması hâlinde, önceki hâli ispatlayan tek şey malikin önceden topladığı kayıtlar olur.
Keşiften önce toplanacak kayıtlar
- Tarihli ve konum bilgisi içeren arazi fotoğrafları ile kısa video kayıtları
- Çiftçi kayıt sistemine ilişkin belgeler ve destekleme başvuru evrakı
- Ürün satış faturaları, müstahsil makbuzları, kooperatif kayıtları
- Sulama birliği veya kuyu kullanımına ilişkin belgeler
- Varsa yapı, ağıl, depo gibi muhdesatlara dair ruhsat ve harcama belgeleri
Keşif günü nasıl yönetilir?
Keşifte fen bilirkişisi sınırları, ziraat bilirkişisi arazinin verimliliğini ve dikili varlıkları, hukukçu üye ise hukuki nitelemeyi değerlendirir. Malikin veya vekilinin hazır bulunması, ağaç sayımının parsel bazında yapılmasını ve unutulan kalemlerin tutanağa geçirilmesini sağlar. Sayım sırasında tespit edilen ağaç adedi ile malikin beyanı arasında fark varsa, bu farkın tutanağa yazdırılması sonradan yapılacak itirazın dayanağı olur.
Sık karşılaşılan delil eksiklikleri
- Muhdesatın malike ait olduğunun belgelenememesi, özellikle tapu maliki ile fiilî kullanıcının farklı olduğu hâllerde
- Hisseli parsellerde diğer paydaşlarla iletişim kurulmaması ve dosyanın eksik takip edilmesi
- Kadastro paftası ile fiilî sınırlar arasındaki farkın ölçüm raporuyla ortaya konulmaması
- Kalan kısımda oluşan kullanım güçlüğüne dair somut açıklama yapılmaması
Tebligat ve süre yönetimi
Acele kamulaştırma sürecinde tebligatlar hem idare tarafından hem mahkeme tarafından yapılır. Adres değişikliğinin bildirilmemesi, tebliğin usulen yapılmış sayılmasına ve malikin duruşmadan haberdar olmamasına yol açabilir. Bu nedenle sürecin başında adres kaydı güncellenmeli, tebligat tarihleri tek bir takvimde izlenmelidir. İlan yoluyla yapılan bildirimlerin de takip edilmesi gerekir.
Bu açıklamalar genel bir çerçeve sunar; bağlayıcı bir hukuki görüş değildir. Parselinizin durumu, hisse yapısı ve hattın geçiş şekli farklılık yarattığından, keşif öncesinde dosyanızın bir avukatla birlikte gözden geçirilmesi faydalı olacaktır.