Bir kişinin yüzü ya da sesi rızası dışında sentetik bir görüntüye yerleştirildiğinde, mağdurun önünde tek bir yol değil, aynı anda yürüyen üç ayrı hat vardır: 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi, KVKK kapsamında veri sorumlusuna ve Kurula başvuru, TCK 243-245 ile kişilik değerlerini koruyan hükümler bakımından ceza şikâyeti. Bu üç hattın en kırılgan yeri, kararların ve yanıtların ilgiliye ne zaman ulaştığıdır; tebligatın gecikmesi çoğu zaman içeriğin çoğaltılmasıyla aynı anda gerçekleşir.
Kaldırma Talebinden Önce Yapılması Gereken Tespit
Sentetik içerikte en büyük pratik sorun, içerik yayından kaldırıldıktan sonra ispat malzemesinin de kaybolmasıdır. Bu nedenle talep gönderilmeden önce URL, yayın tarihi, hesap kimliği, görüntüleme sayısı ve varsa yeniden paylaşan hesaplar zaman damgalı biçimde kayıt altına alınmalıdır. İçeriğin sentetik olduğunu gösteren teknik emareler bakımından uzman incelemesinin hangi aşamada isteneceği baştan planlanmalıdır; delil kaybolduktan sonra alınan rapor, üzerinde çalışacağı materyali bulamaz.
Tebligat Gecikmesi Bu Dosyalarda Neyi Bozar
- Sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruda verilen kararın ilgiliye geç ulaşması, itiraz süresinin fiilen tüketilmesine yol açar.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuruya verilen cevabın geç tebliği, Kurula şikâyet için beklenmesi gereken sürenin hesabını karıştırır.
- Şikâyet dosyasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın gecikmeli tebliği, itiraz hakkının kullanılmasını zorlaştırır.
- Bu arada içerik yeni adreslerde çoğaldığı için ilk karar, güncel yayınları kapsamayan bir kapsamda kalır.
Senkron Yürütme İçin Kontrol Listesi
- Her başvuru için gönderim tarihi, muhatap ve beklenen yanıt tarihi tek bir tabloda tutulur.
- Elektronik tebligat adresi ve posta adresi güncel tutulur; adres değişikliği hemen bildirilir.
- Karar veya yanıt beklenen tarihte gelmezse, öğrenme tarihini belgeleyecek yazılı sorgu yapılır.
- İçerik yeni adreslerde çıktıkça, ilk talebin kapsamını genişleten ek başvuru dosyaya eklenir.
- Ceza şikâyeti ile kaldırma talebi arasındaki delil akışı tek dosyada birleştirilir.
Gecikme Yaşandıysa Elde Kalan Seçenekler
Sürenin geçtiği izlenimi doğuran her durum, kaybedilmiş hak anlamına gelmez. Tebligatın usulüne uygun yapılmadığı hâllerde sürenin gerçek öğrenme tarihinden başlaması gündeme gelir; bunun için tebligat evrakının şerhleri, adres kayıtları ve teslim bilgileri istenmelidir. Ayrıca yayının devam etmesi çoğu olayda kesintisiz bir ihlal görünümü taşıdığından, güncel yayına dayalı yeni bir talep, geçmişteki gecikmeden bağımsız olarak değerlendirilebilir.
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup, sentetik içerik dosyalarında sonucu belirleyen şey teknik ayrıntı ile usul takviminin birlikte yönetilmesidir. İçeriğin niteliği, yayının kapsamı ve muhatabın kimliği değiştiğinde izlenecek yol da değişir; bu nedenle somut dosyanın bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesinde yarar vardır.