İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi talebinde sonucu belirleyen şey, çoğu zaman talebin haklılığından çok teknik hazırlığın kalitesidir. Hangi adresin, hangi tarihte, hangi hâliyle yayımlandığı gösterilemiyorsa verilen karar da uygulanamaz hâle gelir. Bu rehber, başvuru öncesi hazırlığı ve karar sonrası takibi somut adımlarla ele alır.
Başvurudan Önce İçeriği Sabitleyin
İnternet ortamında yapılan yayınlara ilişkin 5651 sayılı Kanun, içerik ve yer sağlayıcılara başvuru ile sulh ceza hâkimliğine başvuru yollarını düzenler. Talep edilen tedbir ne olursa olsun, öncelikle içeriğin kayıt altına alınması gerekir. Sayfanın tam adresi, ekran görüntüsü, yayın tarihi ve erişim tarihi birlikte belgelenmelidir. İçerik yayından kaldırılıp başka bir adreste yeniden yayımlanabildiğinden, arşiv kaydı da işe yarar.
Talebi Doğru Kurmak
- Erişimin engellenmesi talebinin, sitenin tamamına değil belirli adrese yöneltilmesi
- Kişilik hakkı ihlali ile suç oluşturduğu ileri sürülen içeriğin ayrıştırılması
- Arama motoru sonuçlarından ilişkilendirmenin kaldırılması talebinin ayrıca belirtilmesi
- Kişisel veri niteliği taşıyan içeriklerde veri koruma mevzuatı yolunun ayrı değerlendirilmesi
- Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim iddiası varsa Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre ayrı bir şikâyet yolunun kurulması
Kararın Tebliği ve Kaçırılan İtiraz Süresi
Sulh ceza hâkimliği kararlarına karşı itiraz yolu açıktır ve süre, kararın tebliğinden itibaren işler. Talebi reddedilen başvurucunun kararı geç öğrenmesi kadar, hakkında karar verilen içerik sahibinin durumu öğrenememesi de sık görülür. Adres bilgisinin güncel olmaması veya kararın vekile tebliğ edilip ilgiliye iletilmemesi, itiraz hakkının kullanılamamasına yol açar. Kararın tebliğ tarihini belgeyle sabitlemek, bu nedenle takibin ilk adımıdır.
Karar Verildikten Sonra İzlenecek Sıra
- Kararın ilgili birime bildirilip bildirilmediğini takip edin.
- Belirtilen adreslerin fiilen engellenip engellenmediğini kontrol edin ve sonucu tarihli olarak kaydedin.
- İçerik başka adreslerde yeniden yayımlanmışsa yeni adresler için ek talep hazırlayın.
- Arama sonuçlarında bağlantı görünmeye devam ediyorsa bunu ayrı bir başvuruyla ele alın.
- Sürecin tamamını, tarih sırasına göre tek bir dosyada tutun.
Tekrarlayan Yayınlarda Strateji
Aynı içeriğin farklı adreslerde tekrar yayımlanması, tek seferlik başvuruların yetersiz kalmasına neden olur. Böyle durumlarda içeriğin kaynağının tespiti, sorumluluğun kimde olduğunun belirlenmesi ve gerekiyorsa ceza yolunun paralel işletilmesi daha kalıcı sonuç verir. Yalnızca engelleme kararıyla yetinmek, çoğu dosyada döngüyü sürdürür.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İfade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasındaki denge her olayda ayrı değerlendirildiğinden, başvuru yapmadan önce içeriğin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.