Oltalama (phishing) saldırılarında para dakikalar içinde birden fazla hesap arasında dolaştırıldığı için, ilk saatlerde atılan adımlar hem cezai süreci hem de tazminat talebini belirler. TCK 243-245 hükümleri bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması fiillerini düzenlerken, zararın giderimi ayrı bir hukuk yolunu gerektirir. Bu rehber, tazminat talebini delil bakımından ayakta tutacak kontrolleri sıralar.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankaya derhâl bildirim yapılır ve işlemin iptali/ters ibraz talebi kayda geçirilir.
- Şüpheli mesaj, e-posta, bağlantı adresi ve arayan numara silinmeden kayıt altına alınır.
- Hesap hareketleri ve işlem saatleri ekran görüntüsüyle birlikte belgelenir.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur; alıcı hesapların tespiti talep edilir.
- Cihazda zararlı yazılım şüphesi varsa cihaz kapatılmadan uzman incelemesi değerlendirilir.
Tazminat Talebinin Dayanağını Kurmak
Phishing dosyalarında tartışma çoğu zaman şu noktada düğümlenir: zarar yalnızca saldırganın fiilinden mi doğdu, yoksa hizmet sağlayıcının güvenlik yükümlülüğündeki eksiklik de zarara katkı sağladı mı? Bu nedenle talep kurulurken, işlemin gerçekleştiği kanal, doğrulama adımlarının işletilip işletilmediği, olağan dışı işlem uyarı mekanizmalarının devreye girip girmediği ayrı ayrı incelenir. Mağdurun kendi kusurunun bulunup bulunmadığı da tazminat miktarını etkileyen bir başlıktır.
Delil Zincirinde Kritik Kalemler
- Sahte site adresinin tam hâli ve erişim tarihi
- SMS, e-posta başlık bilgileri ve gönderen kayıtları
- Banka çağrı merkezi görüşme kayıtlarına ilişkin talep yazısı
- İşlem dekontları ve alıcı hesap bilgileri
- Erişimin engellenmesi talebine ilişkin 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru evrakı
- Kişisel verilerin sızdırıldığı iddiası varsa KVKK kapsamında yapılan ihbar ve başvuru kayıtları
Tebligat Gecikmesi Bu Dosyalarda Neyi Kaçırtır?
Bilişim dosyalarında bildirimler birden fazla kanaldan gelir: savcılık kararları, banka yazıları, idari başvurulara verilen cevaplar ve mahkeme tebligatları. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz süresi tebliğ tarihine bağlıdır; bu yazının fark edilmemesi, dosyanın yeniden canlandırılması imkânını kapatır. Aynı şekilde bankaya yapılan başvuruya verilen ret cevabının geç görülmesi, hakem heyeti veya dava yoluna geçişi geciktirir. Elektronik tebligat adresi bulunanların bu kutuyu düzenli kontrol etmesi, dosyanın en basit ve en etkili korumasıdır.
Ceza ve Tazminat Süreçlerinin Birbirini Beslemesi
Soruşturma dosyasındaki hesap hareketleri ve teknik tespitler, tazminat davasında delil olarak kullanılabilir. Bu nedenle iki süreç birbirinden bağımsız yürütülmemeli; ceza dosyasından belge örneği alınması usulüne uygun biçimde talep edilmelidir. Öte yandan ceza dosyasının sonucunu beklemek, alacak talebinde zamanaşımı riskini doğurabileceğinden hukuk yolunun takvimi ayrıca izlenmelidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; işlem kanalı ve olayın oluş biçimi sonucu değiştirebilir. Kayıp yaşadıysanız delillerinizi kaybetmeden bir hukukçudan değerlendirme almanız yerinde olur.