Bir veri ihlali fark edildiğinde ilk tepki genellikle teknik olur: şifreler değiştirilir, sistem kapatılır, sunucu yeniden kurulur. Bu adımların çoğu zorunlu olsa da, dikkatsiz uygulandığında failin izini taşıyan kayıtları da siler. Bu rehber, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde, suç duyurusunu delil kaybı yaşanmadan hazırlamaya odaklanır.
İhlal Bildirimi ile Suç Duyurusu Aynı Şey Değildir
Veri sorumlusunun KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüğü, idari bir süreci başlatır ve ihlalin niteliği, etkilenen kişi sayısı ile alınan önlemleri konu alır. Suç duyurusu ise bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya verileri hukuka aykırı biçimde ele geçirme fiillerinin failini hedefler. İki süreç paralel yürür; birinde verilen ifadeler diğerinde de değerlendirilebileceğinden, anlatımın tutarlılığı önem taşır.
Kayıtları Silmeden Önce Kopyalamak
Soruşturmanın gövdesini sistem kayıtları oluşturur ve bu kayıtların saklama süresi sınırlıdır. Sistem yeniden kurulmadan önce alınacak kopya, sonradan telafi edilemeyecek bir kaynaktır.
- Sunucu ve uygulama erişim kayıtları, ihlal öncesi ve sonrasını kapsayacak biçimde alınır.
- Yönetici hesaplarına ait oturum açma geçmişi ve yetki değişiklikleri ayrı saklanır.
- Veri tabanı sorgu ve dışa aktarım kayıtları, tarih aralığıyla birlikte çıkarılır.
- Güvenlik duvarı ve uzak erişim kayıtları, saat bilgisi doğrulanarak muhafaza edilir.
- Kayıtların değiştirilmediğini gösteren özet değerleri hesaplanıp not edilir.
Dilekçede Neyin İstendiğini Göstermek
Suç duyurusu metni, savcılıktan hangi kurumdan hangi kaydın talep edileceğini işaret etmelidir. Şüpheli erişimin geldiği adres bilgisi, kullanılan hesap ve zaman aralığı belirtildiğinde, kayıtların saklama süresi dolmadan yazışma başlatılabilir. Verinin başka bir mecrada yayımlandığı hâllerde, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu ayrıca değerlendirilir.
Mağdur Sıfatı ve Tazminat Boyutu
Verisi ele geçirilen kişiler soruşturma ve kovuşturma aşamasında usul haklarını kullanabilir; dosyaya katılım talebi, gelişmelerin takibi bakımından pratik yarar sağlar. Ceza yolu failin sorumluluğunu belirlerken, uğranılan zararın giderilmesi ayrı bir hukuk davasının konusunu oluşturur. İki yolu birlikte planlamak, aynı belgelerin iki kez toplanmasını önler.
Kısa Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme sağlar. Etkilenen verinin niteliği ve kurumun konumu yükümlülükleri değiştirebileceğinden, ihlalin fark edildiği anda hukuki ve teknik desteğin birlikte alınması yerinde olur.