Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında dosyanın gücü, şikâyetin içeriğinden çok delil zincirinin kırılmadan kurulmasına bağlıdır. Saldırganın bıraktığı izler kısa ömürlüdür; bazı kayıtlar günler içinde silinir. Bu rehber, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı kanunun içerik ve erişim düzeni ile KVKK çerçevesi birlikte okunarak hazırlanmıştır.
İlk Müdahale: Cihazı Kapatmadan Önce
Şüphelenilen cihaz üzerinde temizlik yapmak, uygulamaları silmek veya fabrika ayarlarına döndürmek en sık yapılan ve en zararlı hatadır. Bu işlemler saldırganın izini değil, mağdurun delilini yok eder. Önce hesabın oturum geçmişi ve tanımlı cihaz listesi kayıt altına alınmalı, ardından güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Log Kayıtlarının Ömrü
- Platformların oturum ve IP kayıtları sınırlı süre saklanır
- Erişim sağlayıcı kayıtları da süreye tabidir
- Bildirim e-postaları çoğu zaman en erken zaman damgasını taşır
- Kurtarma e-postası veya telefonun değiştirildiği an kritik kırılma noktasıdır
Bu nedenle şikâyet dilekçesinde ilgili kayıtların ivedilikle temin edilmesi ayrıca talep edilmelidir.
Zincirin Kırıldığı Anlar
Delil zinciri, kaydın elde edildiği andan dosyaya sunulduğu ana kadar kesintisiz izlenebilir olmalıdır. Bir başkasının telefonundan alınan ekran görüntüsü, tarihi görünmeyen fotoğraflar ve üzerinde düzenleme yapıldığı anlaşılan belgeler bu zinciri zayıflatır. Mümkünse kayıtlar platformun veri indirme özelliği kullanılarak dosya hâlinde alınmalı, alındığı tarih ayrıca not edilmelidir.
Şikâyet ile Erişim Engeli Talebinin Ayrımı
Ele geçirilen hesap üzerinden yayılan içerik varsa, ceza şikâyeti ile içeriğe erişimin engellenmesi talebi ayrı yollardır ve birlikte yürütülür. 5651 kapsamındaki talep, içeriğin yayılmasını durdurmaya yönelikken; şikâyet failin tespitini hedefler. Ayrıca kişisel verilerin ifşası söz konusuysa KVKK boyutu da ayrı bir başvuru konusu olabilir.
Değerlendirme
Bilişim dosyalarında zaman en kıymetli unsurdur ve buradaki anlatım genel bir çerçeve sunar. Olayın türü, kullanılan platform ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştireceğinden, ilk günlerde hukuki destek alınması delil kaybını önlemede belirleyici olur.