Sahte bağlantı, taklit banka sayfası veya kurum görünümlü mesajla kimlik ve ödeme bilgilerinin ele geçirilmesi, hem TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri hem de kişisel verilere ilişkin düzenlemeler bakımından sonuç doğurur. Ceza şikâyeti çoğu zaman kolayca yapılır; asıl zorluk, zararın tazmini aşamasında ortaya çıkar. Bu rehber, phishing dosyalarında tazminat talebinin dijital delil temelini kurmaya odaklanır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Phishing dosyalarında delil kaybının başlıca sebebi paniktir. Cihazın sıfırlanması, uygulamanın silinmesi, sahte sitenin kapanması ve mesajların temizlenmesi birkaç saat içinde gerçekleşir. Bu nedenle önce kayıt alınmalı, sonra güvenlik önlemi uygulanmalıdır: gelen mesajın gönderen numarası ve tam metni, bağlantının açık hâliyle görüntüsü, işlem bildirimleri, tarih-saat bilgisi görünecek şekilde saklanmalıdır.
Zararı Kime Karşı İleri Sürüyorsunuz
Tazminat talebinin muhatabı belirlenmeden delil listesi yapılamaz. Muhtemel muhataplar birbirinden farklı ispat gerektirir:
- Fiili fail: tespit edilebilirse haksız fiil sorumluluğu; ancak tahsil kabiliyeti çoğu zaman düşüktür.
- Ödeme kuruluşu veya banka: güvenlik yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği tartışılır; işlem akışının olağandışılığı ve uyarı mekanizmalarının çalışıp çalışmadığı öne çıkar.
- Veri ihlali kaynağı: verinin sızdığı kurum belirlenebiliyorsa, kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülükler bakımından ayrı bir sorumluluk gündeme gelir.
- İçerik sağlayıcı ve erişim sağlayıcı: 5651 sayılı Kanun kapsamında sahte içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir.
Delil Zincirinin Kurulması
Dijital delilin ispat gücü, sadece içeriğinden değil, elde ediliş biçiminden gelir. Ekran görüntüsü tek başına kolayca tartışmaya açılır; bunu destekleyen bağımsız kayıtlar aranmalıdır. Banka işlem dökümü, operatörden alınacak mesaj ve arama kayıtları, e-posta başlık bilgileri, uygulama içi bildirim geçmişi, alan adı kayıt bilgileri bu türdendir. Sahte sitenin yayında olduğu dönemde arşiv görüntüsünün alınması, site kapandıktan sonra elde edilemeyecek bir kayıttır.
Ceza Soruşturması ile Tazminat Dosyasının İlişkisi
Şikâyet üzerine yürütülen soruşturmada toplanan IP kayıtları, hesap hareketleri ve müzekkere cevapları, hukuk davasında da kullanılabilecek en güçlü malzemedir. Bu nedenle iki süreç birbirinden bağımsız yürütülmemeli; soruşturma dosyasındaki belgelerin örneği usulüne uygun biçimde talep edilerek tazminat dosyasına konulmalıdır. Failin belirlenememesi tazminat yolunu tek başına kapatmaz; sorumluluğun başka bir halkada aranması gündeme gelir.
Talebin Yazımı
Talep, kaybedilen tutarla sınırlı tutulmak zorunda değildir; kart borçlanması, kredi kullandırımı, faiz yükü ve itibar zedelenmesi gibi kalemler ayrı ayrı gerekçelendirilebilir. Her kalemin arkasında sayısal bir dayanak bulunması, dosyanın tümüne güven kazandırır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; olayın teknik ayrıntısı ve tarafların konumu sonucu değiştirir. Kayıp yaşandıysa vakit geçirmeden hukuki değerlendirme alınması önerilir.