Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin yaygınlaşması, kişilik haklarına yönelen saldırıların hızını artırdı. Bu tür dosyalarda asıl sorun genellikle hukuki nitelendirme değil, içeriğin kaybolmadan delil hâline getirilememesidir. Aşağıda tazminat talebi bakımından delil eksikliğini kapatan bir çalışma planı yer alıyor.
İçerik silinmeden önce yapılması gerekenler
Deepfake içerik çoğunlukla kısa sürede kaldırılır ya da hesabıyla birlikte kaybolur. Bu nedenle ilk adım, içeriğin bulunduğu adres, paylaşım tarihi ve saati, yayılma sayıları ve yorumlarla birlikte kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; içeriğin dosya olarak indirilmesi, teknik bilgilerin korunması ve mümkünse tespit tutanağı düzenlettirilmesi ispat gücünü yükseltir.
İki ayrı hattı aynı anda yürütmek
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması hattı: 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden karar talep edilir; amaç zararın büyümesini durdurmaktır.
- Ceza hattı: içeriğin niteliğine göre TCK kapsamında suç duyurusunda bulunulur; bilişim sistemlerine ilişkin hükümler ile kişisel verilere ilişkin düzenlemeler birlikte değerlendirilir.
- Tazminat hattı: kişilik haklarına saldırı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi, ilk iki hattan elde edilen belgelerle beslenir.
Zararı sayısallaştırmak
Manevi tazminat takdiri hâkime aitse de talebin dayanaksız kalmaması gerekir. İçeriğin ulaştığı kitle, mesleki itibar kaybı, iptal edilen sözleşmeler, kurumsal yazışmalar ve psikolojik destek kayıtları dosyaya eklendiğinde talep somutlaşır. Maddi zarar iddiası varsa, kaybın ortaya çıktığı tarih ile içeriğin yayıldığı tarih arasındaki bağ açıkça kurulmalıdır.
Fail belirlenemiyorsa süreç durmaz
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda fail hemen tespit edilemeyebilir. Bu durumda içeriğin barındırıldığı platforma yönelik kaldırma talepleri ile soruşturma kapsamında yapılacak trafik bilgisi incelemeleri paralel yürütülür. Failin sonradan belirlenmesi ihtimaline karşı, delillerin bozulmadan saklanması ve içeriğin her yeniden yayımının ayrıca kaydedilmesi önemlidir.
Kişisel veri boyutunun ayrı değeri
Bir kişinin yüzü ve sesi kişisel veri niteliğindedir. İçeriğin üretiminde ve yayılmasında bir veri sorumlusu rol oynuyorsa, KVKK kapsamındaki başvuru ve şikâyet yolu tazminat dosyasını güçlendiren belgeler üretir. Bu yolun sonucu, tazminat yargılamasında ayrıca değerlendirilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme için hazırlanmıştır. Platform türü, içeriğin yayılma biçimi ve failin durumu izlenecek yolu değiştirir; hızlı hareket gerektiren bu dosyalarda profesyonel destek almak faydalı olacaktır.