Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında mağdurun ilk refleksi içeriğin bir an önce kaldırılmasıdır. Ancak kaldırma işlemi, aynı zamanda delili de ortadan kaldırır. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK kapsamında yürütülecek süreçte doğru sıralama, sonucu doğrudan etkiler.
Önce tespit, sonra bildirim
İçerik yayından kaldırıldığında adres çalışmaz hale gelir, hesap silinir ve yorumlar erişilemez olur. Bu nedenle kaldırma talebi iletilmeden önce içeriğin bulunduğu tüm adresler, hesap bilgileri, yayın tarihi ve etkileşim verileri kayıt altına alınmalıdır. Tespitin resmî bir kayda dönüştürülmesi, sonraki aşamalarda içeriğin varlığını tartışmasız hale getirir.
Tespit aşamasında kaydedilmesi gerekenler
- İçeriğin tam adresi ve varsa yedek yayın adresleri
- Yayınlayan hesabın kullanıcı adı, profil bilgileri ve geçmiş paylaşımları
- Yayın tarihi ile görüntülenme ve paylaşım sayıları
- İçeriğin kendisinin indirilmiş hali ve ekran görüntüleri
- Yorumlar arasında mağduru tanıyan kişilerin tepkilerini gösteren kayıtlar
Platform içi bildirim ile yasal yolun farkı
Platformun kendi bildirim mekanizması hızlı sonuç verebilir; ancak bu yol, içeriği üretenin kimliğine ulaşmayı sağlamaz. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarılma yolu ile ceza soruşturması ise ayrı amaçlara hizmet eder. Uygulamada en verimli yaklaşım, platform bildirimi yapılırken bunun bir yasal başvurunun yerini tutmadığının bilinmesidir. Platform bildirimlerine verilen yanıtlar da ayrıca saklanmalıdır.
İzlenecek sıra
- İçerik kayıt altına alınır ve tespit belgesi oluşturulur.
- Yayılmanın devam ettiği diğer mecralar taranır ve listelenir.
- Platforma bildirim yapılır, bildirim numarası ve yanıt saklanır.
- Yasal başvuru yolu için dilekçe hazırlanır, tespit belgeleri eklenir.
- Kişisel veri boyutu bakımından veri sorumlusuna yöneltilecek talepler ayrıca kurgulanır.
Eşzamanlı yürütmenin önemi
Deepfake içeriklerde ceza boyutu, kişilik haklarına ilişkin talepler ve kişisel veri boyutu birbirini besler. Birinin sonucu beklenerek diğerine geç başlanması, içeriğin yayılmasına zaman kazandırır. Süreçler paralel yürütülürken her başvuruda aynı tespit dosyasının kullanılması, anlatım birliğini korur.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Dijital içerik uyuşmazlıklarında zaman en kritik unsur olduğundan, içerik fark edildiği anda hem teknik hem hukuki destek almanız sürecin lehinize ilerlemesine katkı sağlar.