Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zarar, içeriğin yayılma hızıyla doğru orantılı büyür. Bilişim ve Siber Suçlar alanında TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde yürütülen bu dosyalarda iki iş aynı anda yapılmalıdır: içeriğin yayılmasını durdurmak ve daha sonra kullanılacak delili kaybetmeden kayıt altına almak.
Yayılma Hızı ile Delilin Ömrü Arasındaki Gerilim
İçerik kaldırıldığında mağdurun rahatlaması doğaldır; ancak kaldırma işlemi çoğu zaman delili de ortadan kaldırır. Bu nedenle erişim engeli talebinden önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi ve etkileşim verileri kayda geçirilmelidir. Aksi hâlde soruşturma aşamasında içeriğin varlığı bile tartışmalı hâle gelebilir.
Kayıt Altına Alma: Ekran Görüntüsü Tek Başına Yetmez
- Adres çubuğu ve tarih-saat görünecek şekilde tam sayfa kaydı
- İçeriğin ham dosya hâlinde indirilmesi ve özet değerinin alınması
- Paylaşan hesabın profil bilgisi ve varsa önceki paylaşım geçmişi
- İçeriğin yayıldığı ikincil platformların listesi
- Mağdura ulaşan mesaj, yorum ve tehdit içerikli iletiler
Delilin güvenilirliğini artırmak için mahkemeden delil tespiti istenmesi ya da tespitin tutanağa bağlanması düşünülebilir. Kaydın kim tarafından, hangi cihazla ve ne zaman alındığının yazılı olması sonraki itirazları büyük ölçüde karşılar.
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Kaldırılması
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini talep edebilir. Talebin dar ve hedefli tutulması, yani yalnızca ihlale konu bağlantılara yönelmesi kabul ihtimalini artırır. İçerik çok sayıda adrese yayılmışsa, listenin güncel tutulması ve yeni adreslerin ek talep olarak sunulması gerekir.
Ceza ve Veri Koruma Ayaklarının Birlikte Yürütülmesi
Deepfake dosyalarında tek bir eylem birden çok hukuki alana temas eder. Kişinin görüntü ve ses verisinin işlenmesi KVKK kapsamında ayrı bir değerlendirme gerektirirken, içeriğin niteliğine göre ceza hukuku bakımından farklı suç tipleri gündeme gelebilir. Bu ayaklar birbirini besleyecek biçimde planlanmalı; birinde toplanan teknik rapor diğerinde de kullanılmak üzere dosyaya sunulmalıdır.
Kapanış Uyarısı
Yukarıdakiler genel yönlendirmedir; içeriğin bulunduğu platform ve yayılma biçimi izlenecek yolu değiştirir. Hızlı hareket etmek gerektiğinden, ilk kayıtları aldıktan hemen sonra hukuki destek almanız önerilir.