Bir veri ihlalinde zarar görenin en büyük dezavantajı, delilin karşı tarafın sistemlerinde bulunmasıdır. Log kayıtları, erişim izleri ve sunucu görüntüleri sınırlı süre saklanır; talep gecikirse iddia beyandan ibaret kalır. Bu rehber KVKK, 5651 sayılı Kanun ve TCK 243-245 hükümlerinin çizdiği alanda, tazminat talebine giden yolu delil ömrü üzerinden planlar.
İhlalin Öğrenilmesi ile Zararın Doğması Aynı An Değildir
Sistemlere hukuka aykırı erişim, verilerin sızdırılması veya yetkisiz paylaşım çoğu zaman gerçekleştiği anda değil, çok sonra fark edilir. Tazminat talebinde başlangıç noktası olarak yalnızca ihlal tarihinin yazılması eksik kalır; zararın ve sorumlunun öğrenildiği an ayrıca belgelenmelidir. Bildirim e-postası, kamuya yapılan duyuru, basın açıklaması ya da tarafınıza gelen uyarı mesajı bu öğrenme anını kanıtlayan belgelerdir ve ekran görüntüsüyle birlikte üstverisi de saklanmalıdır.
Paralel Yolları Tek Takvimde Yürütmek
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru ve cevabın beklenmesi
- Cevapsız kalması veya yetersizliği halinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet
- Bilişim sistemine girme, verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma iddiaları bakımından cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu
- İçeriğin yayılmaya devam etmesi halinde 5651 kapsamında erişimin engellenmesi veya içerikten çıkarma talebi
- Maddi ve manevi zarar için genel hükümlere dayalı tazminat davası
Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; ancak biri diğerinin delilini üretir. Ceza soruşturmasında elde edilen inceleme raporu, tazminat dosyasında ispatın belkemiği hâline gelebilir.
Delil Eksikliği Nerede Doğar
En sık karşılaşılan kayıp, trafik ve erişim kayıtlarının saklama süresinin dolmasıdır. İkinci sık kayıp, mağdurun kendi cihazındaki izleri temizlemesidir: cihazın sıfırlanması, uygulamanın silinmesi veya mesajların kaldırılması, iddianın somut dayanağını ortadan kaldırır. Üçüncüsü, sızdırılan veri kümesinin zaman içinde erişilemez hâle gelmesidir; iddianın konusu olan verinin gerçekten size ait olduğunu gösteren örnekleme, ilk anda tespit edilmelidir.
İlk Haftanın Çalışma Sırası
- İhlale ilişkin tüm bildirim ve yazışmalar tarih sırasıyla tek klasörde toplanır.
- Delil tespiti veya noter tespiti yoluyla mevcut durum kayıt altına alınır.
- Veri sorumlusuna başvuruda hangi kişisel verinin, hangi işlemle ihlal edildiği somut yazılır.
- Log kayıtlarının muhafazasına yönelik talep, savcılık başvurusunda açıkça ileri sürülür.
- Zarar kalemleri belgelendirilir; manevi zarar için ihlalin etkisi somut olgularla anlatılır.
Kapanış
Veri ihlali dosyalarında hız, hukuki argümandan önce gelir. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirmedir; ihlalin teknik yapısı ve tarafların konumu dosyadan dosyaya değiştiğinden, somut olayda hukuki ve teknik destek birlikte alınmalıdır.