Deepfake içeriklerde zarar, içeriğin varlığından çok yayılma hızından doğar. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı Kanun uyarınca içeriğin kaldırılması ve KVKK yolu bu alanda birlikte kullanılır. Bu rehberin konusu platform başvurusu takvimi ve delil eksikliği nedeniyle içeriğin yeniden yayılmasının önlenememesidir.
Yayılırken Geçen Her Saat Katlanır
Sahte görüntü veya ses kaydı paylaşıldığında, kısa süre içinde başka hesaplara kopyalanır. Bu nedenle plan iki kola ayrılır: birinci kol tespit edilen bağlantıların kaldırılması, ikinci kol yeniden yüklemelere karşı hazırlıktır. Yalnızca ilk bağlantıya odaklanan başvurular, içerik başka adreslerde yaşamaya devam ettiği için tatmin edici sonuç vermez.
Hangi Talep Hangi Mercie
- Platformun kendi bildirim kanalı: en hızlı yol; başvuru numarası ve verilen cevap mutlaka saklanmalıdır.
- Sulh ceza hâkimliği: kişilik haklarının ihlali nedeniyle 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi.
- Cumhuriyet başsavcılığı: içeriğin oluşturulması ve yayılmasına ilişkin şikâyet; failin tespiti için gerekli kayıtların celbi bu dosyada istenir.
- Veri sorumlusu ve Kurul: görüntü ve ses kişisel veri niteliğinde olduğundan, 6698 sayılı KVKK kapsamındaki yol ayrıca değerlendirilir.
Delil: Kopyanın Kendisi Değil, Bağlamı
Yalnızca içeriğin indirilmiş hâlini saklamak yetersizdir. Kaydedilmesi gerekenler şunlardır: içeriğin bulunduğu tam adres, paylaşan hesabın adı ve profil bilgileri, paylaşım tarihi ve saati, görüntüleme ve paylaşım sayıları, altındaki yorumlar, içeriğin başka hangi hesaplara yayıldığı. Bu bilgiler hem kaldırma başvurusunda hem de zararın kapsamının gösterilmesinde kullanılır. Yayılmanın boyutu belgelenmezse, ileride ileri sürülecek talepler soyut kalır.
Yeniden Yüklemeye Karşı Plan
İçerik kaldırıldıktan sonra aynı materyalin yeniden yüklenmesi olağandır. Bu yüzden ilk başvurudan itibaren düzenli arama yapılması, yeni adreslerin aynı klasörde tarih sırasına göre biriktirilmesi ve her yeni tespitin mevcut dosyaya eklenmesi gerekir. Sürekli tekrar eden ihlallerde, tek tek başvuru yerine bütüncül bir talep kurmak daha etkili olur.
İş Akışı
Pratik akış şöyle kurulabilir: tespit ve kayıt, platforma bildirim, hâkimliğe başvuru, savcılığa şikâyet, ardından takip listesinin haftalık gözden geçirilmesi. Her adımın tarihi ve sonucu yazılırsa, hangi kanalın işe yaradığı görülür ve sonraki başvurular buna göre şekillenir.
Bu metin genel bir yönlendirme sunar; içeriğin niteliği ve yayılma biçimi izlenecek yolu değiştirir. Kişilik hakkını ağır biçimde etkileyen yayınlarda hızlı hareket etmek gerektiğinden, başvuruları bir avukatla birlikte planlamanız önerilir.