İnternette yayımlanan bir içerik hem kişilik haklarını ihlal ediyor hem de bağımsız bir suçu oluşturuyorsa, tek bir başvuruyla yetinmek çoğu zaman sonucu geciktirir. Bu rehber, erişimin engellenmesi talebi ile suç duyurusunun nasıl birlikte yürütüleceğini ve iki hattın birbirini nasıl beslediğini anlatır.
İki Ayrı Amaç, İki Ayrı Merci
Erişim engeli talebinin amacı zararın büyümesini durdurmaktır; suç duyurusunun amacı ise fiili işleyeni ortaya çıkarmaktır. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi yolu hızlı sonuç verirken, TCK kapsamındaki soruşturma daha uzun sürer. Bu iki hattı aynı dilekçeye sıkıştırmak yerine, ortak bir delil havuzundan beslenen iki ayrı başvuru olarak kurgulamak gerekir.
İçeriği Kaybolmadan Sabitlemek
- İçeriğin tam adresi, yayımlandığı hesap adı ve yayın tarihi kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine, sayfanın bütününü ve adres satırını gösteren kayıt tercih edilir.
- İçeriğin kaç kişiye ulaştığını gösteren etkileşim verileri ayrıca not edilir.
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler taranarak listelenir.
- Tespit tarihinin belgelenmesi için noter aracılığıyla tespit yaptırılması değerlendirilir.
İçerik yayından kaldırıldıktan sonra suç duyurusuna geçilirse, elde yalnızca kaldırılmış bir bağlantı kalır ve fiilin varlığı tartışmaya açılır.
Failin Belirlenmesi Sorunu
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda soruşturmanın seyri, trafik kayıtlarına erişim talebine bağlıdır. Bu talebin sonuç verebilmesi için içeriğin yayımlandığı zaman aralığının dakika düzeyinde bildirilmesi gerekir. Yaklaşık bir tarih vermek, kayıtların taranmasını fiilen imkânsız hâle getirir. Yabancı platformlarda yürütülen süreçlerde ise sonucun gecikeceği baştan öngörülerek erişim engeli hattı öne alınmalıdır.
Kişisel Veri Boyutunun Ayrı Değerlendirilmesi
İçerik kimlik bilgisi, iletişim bilgisi veya sağlık durumu gibi verileri barındırıyorsa KVKK kapsamındaki idari yol da açıktır. Bu yol, ceza soruşturmasının sonucundan bağımsız işler ve veri sorumlusuna yönelik ayrı bir yükümlülük doğurur. Üç hattın aynı anda yürütüldüğü dosyalarda, hangi belgenin hangi başvuruya sunulduğu bir tabloda izlenmelidir.
Delil Eksikliği Nerede Ortaya Çıkar?
En sık görülen kayıp, içeriğin gönüllü olarak silinmesi üzerine kaydın hiç alınmamış olmasıdır. İkinci sırada, kopya adreslerin taranmaması nedeniyle engelleme kararının yalnızca tek bir bağlantıyı kapsaması gelir; içerik başka adreslerde kalmaya devam eder ve süreç yeniden başlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği ve yayımlandığı platformun konumu izlenecek yolu değiştireceğinden, ilk tespit yapıldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.