İnternette yayımlanan bir içeriğe karşı yürütülen süreçlerde en büyük risk, içeriğin değişmesi veya kaldırılmasıyla delilin ortadan kalkmasıdır. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içerikten çıkarılma yolları, KVKK kapsamındaki talepler ve TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçları farklı usullere tabidir; ancak hepsinde ortak nokta, iddianın adres düzeyinde somutlaştırılmasıdır.
İçeriği Kaybolmadan Sabitlemek
İlk adım, içeriğin bulunduğu tam adresin, yayın tarihinin ve görüntünün alındığı anın birlikte kayıt altına alınmasıdır. Sayfanın tümünü kapsayan görüntüler, adres satırının okunabilir olduğu ekran kayıtları ve mümkünse noter aracılığıyla yapılan tespit, sonraki aşamada içerik silinse dahi iddianın ayakta kalmasını sağlar. Video ve ses içerikleri bakımından dosyanın kendisinin de saklanması gerekir.
Adres Düzeyinde Talep Neden Zorunlu
Talebin kapsamı ne kadar genişse, orantılılık denetiminde reddedilme ihtimali o kadar artar. Bu nedenle talep, tüm siteye değil, hukuka aykırılığı ileri sürülen belirli sayfalara yöneltilmelidir. Her adres için hangi ifadenin ya da görselin neden hukuka aykırı olduğu ayrı ayrı gerekçelendirildiğinde, karar da uygulanabilir biçimde kurulur.
Muhatabı Doğru Belirlemek
İçerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcının sorumlulukları birbirinden farklıdır. Yayını yapan kişiye ulaşılabiliyorsa doğrudan başvuru yolu; ulaşılamıyorsa barındırma hizmeti veren tarafa yöneltilecek talep gündeme gelir. Muhatabın yanlış seçilmesi hem zaman kaybına hem de talebin usulden reddine yol açtığından, alan adı ve barındırma kayıtlarının başvurudan önce sorgulanması gerekir.
Ceza Boyutu ile Kesişim
Sisteme izinsiz girme, verileri değiştirme veya engelleme gibi fiiller söz konusuysa süreç yalnızca içerik kaldırma ile sınırlı kalmaz. Bu hâlde cihaz ve hesap kayıtlarının bütünlüğünün korunması, kayıt dosyalarının değiştirilmeden saklanması ve şikâyet dilekçesinde teknik verilerin düzenli sunulması önem taşır.
Delil Eksikliğinin Sonuçları
- Yalnızca site adının bildirilip sayfa adresinin verilmemesi
- Ekran görüntüsünde tarih ve adres bilgisinin bulunmaması
- İçeriğin kaldırıldıktan sonra hiçbir kaydın elde olmaması
- Muhatabın kaydına bakılmadan başvuru yapılması
- Aynı içeriğin yeniden yayımlanması ihtimaline karşı takip yapılmaması
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği ve yayının yapıldığı platform izlenecek yolu değiştirdiğinden, başvuru öncesinde hukuki destek alınması önerilir.