İnternette yayılan bir içerik nedeniyle alınan erişim engeli kararı, sorunu görünür olmaktan çıkarır; ancak doğan zararı karşılamaz. Tazminat talebi ise engellenen içeriğin varlığını, kapsamını ve etkisini ispat etmeyi gerektirir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri ile hukuk davasındaki ispat rejimi farklı işlediğinden, ikisinin birlikte planlanması gerekir.
Engel Kararı Tazminatın Yerini Tutmaz
Erişim engeli hızlı sonuç veren bir koruma aracıdır ve içeriği ortadan kaldırmaya odaklanır. Tazminat talebinde ise kusur, zarar ve illiyet bağı ayrı ayrı gösterilir. Kararın alınmış olması hukuka aykırılığı destekleyen bir olgudur; fakat tek başına tazminatın miktarını belirlemez. Bu ayrımı görmeyen dosyalar, engel kararını dilekçenin tek dayanağı yapar ve zarar kalemleri boş kalır.
İçeriğin Kaybolmadan Tespiti
Engelleme uygulandıktan sonra içerik çoğu zaman erişilemez hâle gelir; delil de onunla birlikte kaybolur. Bu nedenle sıralama tersine çevrilmelidir:
- Önce içeriğin bulunduğu adres, tarih ve saatle birlikte tespit ettirilir.
- Yayılma ölçüsü ve etkileşim verileri kaydedilir.
- İçeriğin paylaşıldığı diğer mecralar ayrı ayrı listelenir.
- Ardından erişim engeli talebi yapılır.
Failin Belirlenmesi ve Kayıtların Sınırı
Anonim hesaplarda muhatabın tespiti, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı nezdindeki kayıtlara bağlıdır. Bu kayıtların saklama süreleri sınırlıdır ve süre dolduğunda geri getirilmesi mümkün olmaz. TCK'nın 243 ilâ 245. maddeleri kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin soruşturmada bu kayıtların istenmesi, hukuk davasında kullanılabilecek veriyi de ortaya çıkarabilir. Kişisel veri içeren yayınlarda KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilebilir.
Maddi ve Manevi Zararı Ayrı Kurmak
Manevi zarar, kişilik haklarına yönelen saldırının ağırlığı üzerinden değerlendirilir. Maddi zarar ise somut kayıp gerektirir: iptal edilen sözleşme, kesilen iş ilişkisi, düşen ciro ya da yapılan itibar onarım harcaması. Bu iki kalemin aynı paragrafta eritilmesi, hesabın denetlenmesini zorlaştırır ve talebin bir kısmının reddine yol açabilir.
Ceza ve Hukuk Yollarının Eşgüdümü
Suç duyurusu ile tazminat davası birbirini besleyebilir; ancak biri diğerinin sonucunu beklemek zorunda değildir. Soruşturma dosyasındaki tespitlerin hukuk dosyasına kazandırılması için usulüne uygun talep gerekir. Hangi belgenin hangi dosyadan geleceği önceden planlandığında, süre kayıpları büyük ölçüde önlenir.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. İçeriğin niteliği ve yayıldığı mecra izlenecek yolu değiştirdiğinden, gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.