İnternette yayımlanan bir içerikten zarar gören kişi çoğu zaman iki şeyi aynı anda ister: içeriğin görünürlükten çıkmasını ve failin cezai olarak sorumlu tutulmasını. Bu iki talep farklı mercilere, farklı usullerle ve farklı delil standartlarıyla götürülür. Aşağıda bu iki yolun birlikte nasıl kurgulanacağı ve dosyayı en çok zorlayan delil eksikliği sorunu ele alınmaktadır.
İki Talep, İki Ayrı Kapı
5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi, kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanır ve sulh ceza hâkimliğine yapılır. Buna karşılık hakaret, tehdit, özel hayatın gizliliğini ihlal veya TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine girme ve verileri bozma fiilleri için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur. Kişisel verinin hukuka aykırı yayımı söz konusuysa KVKK yolu da devreye girer. Bu üç hattın birbirinin yerine geçmediğini baştan görmek, yanlış merciye başvuru nedeniyle vakit kaybını önler.
Talebin Hedefi Net Yazılmalı
Erişim engeli talebinde en sık yapılan hata, bir site adresinin bütününün engellenmesini istemektir. Talep, ihlalin gerçekleştiği tekil bağlantı düzeyinde ve hangi cümlenin ya da görselin hangi kişilik hakkını ihlal ettiği gösterilerek kurulmalıdır. Şikâyet dilekçesinde ise fiilin hangi tipe uyduğu, kim tarafından ve hangi tarihte işlendiği ayrı ayrı anlatılmalıdır.
Delil Eksikliğinin Somut Görünümleri
- İçeriğin yalnızca ekran görüntüsüyle kaydedilmesi, bağlantı adresi ve erişim tarihinin not edilmemesi
- İçerik silindikten sonra arşiv kaydı ya da noter tespiti yapılmamış olması
- Failin kimliğine ilişkin hiçbir bağlantı noktası (ödeme, telefon, e-posta, kullanıcı adı geçmişi) sunulmaması
- Zararın somutlaştırılmaması; itibar veya ticari kayıp iddiasının belgeye bağlanmaması
- Trafik ve bağlantı kayıtlarının sınırlı süre tutulduğu gözden kaçırılarak başvurunun geciktirilmesi
Zaman Baskısını Yönetmek
Dijital delilin en belirgin özelliği kırılgan olmasıdır. İçerik her an kaldırılabilir, hesap kapatılabilir, kayıtlar mevzuatta öngörülen saklama süresi dolduğunda erişilemez hale gelebilir. Bu nedenle tespit işlemi başvurudan önce tamamlanmalı; savcılıktan istenecek kayıtlar (bağlantı bilgileri, hesap açılış verileri) dilekçede tek tek sayılmalı ve hangi kurumdan isteneceği belirtilmelidir. Genel bir "gerekli araştırma yapılsın" ifadesi, eksik soruşturma sonucunu davet eder.
Ret Halinde İtiraz
Erişim engeli talebi reddedilirse karara karşı itiraz yolu açıktır; itiraz dilekçesi ilk talebin tekrarı olmamalı, ret gerekçesindeki boşluğu doğrudan hedeflemelidir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmişse, itirazda hangi araştırmanın yapılmadığı ve yapılsaydı hangi sonucun ortaya çıkacağı gösterilmelidir. Her iki durumda da itirazın kanunda öngörülen süre içinde yapılması, esasa ilişkin tüm argümanların önündedir.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tanıtmak içindir; içeriğin niteliği, platformun yerleşim yeri ve failin belirlenebilirliği süreci baştan değiştirebilir. Kendi olayınız için başvuru yapmadan önce dosyanızı bir avukatla birlikte gözden geçirmenizde yarar vardır.