Yapay zekâ araçlarıyla üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdur açısından iki ayrı aciliyet doğurur: içeriğin yayılmasını durdurmak ve failin belirlenebilmesi için dijital izleri kaybolmadan sabitlemek. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engelleme yolları, TCK 243-245 hükümleri ve KVKK kaynaklı talepler farklı mercilere gider; bu yolların sırası doğru kurulmadığında hem içerik yayılır hem delil kaybolur.
İlk Saat: Delili Sabitlemeden Şikâyet Etmeyin
Platforma yapılan bir bildirim çoğu zaman içeriğin kaldırılmasıyla sonuçlanır; ancak içerik kaldırıldığında mağdurun elinde hiçbir kayıt kalmamışsa, sonraki adımlarda ispat sorunu doğar. Bu nedenle bildirim yapılmadan önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim verileri kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir kayıttır; adres çubuğunun, tarih bilgisinin ve içeriğin kesintisiz biçimde göründüğü kayıtlar tercih edilmelidir.
İçerik Kaldırma ile Ceza Şikâyetini Ayrı Yürütmek
Erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talebi, kişilik haklarının korunmasına yönelik hızlı bir koruma yoludur ve failin kim olduğunun bilinmesini gerektirmez. Ceza soruşturması ise failin belirlenmesini hedefler ve daha uzun sürer. Yalnızca birine odaklanmak, ya içeriğin yayılmasına ya da failin tespit imkânının kaybolmasına yol açar.
Sabitlenmesi Gereken Teknik Veriler
- İçeriğin tam adresi ve varsa paylaşıldığı diğer hesaplar
- Dosyanın indirilmiş hâli ve bütünlüğünü gösteren özet değeri
- Paylaşım tarihi, saati ve görüntülenme verileri
- Yayını yapan hesabın kullanıcı adı ve profil bilgileri
- Mağdura ulaşan mesaj, tehdit veya şantaj içerikli yazışmalar
- İçeriğin üretiminde kullanılmış olabilecek kaynak görsel ve videoların nereden alındığı
Kişisel Veri Boyutunu Atlamamak
Sahte içerikte kişinin yüzü, sesi ve kimliğine ilişkin veriler işlendiğinden, olayın kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yönü de bulunur. Bu yön, içeriği barındıran platforma yöneltilecek talebin dayanağını güçlendirir ve içeriğin yeniden yayımlanmasının önlenmesine ilişkin taleplere zemin hazırlar.
Yeniden Yayım Riskini Yönetmek
Kaldırılan içerik, farklı adreslerde ve yeniden düzenlenmiş hâlleriyle tekrar ortaya çıkabilir. Bu nedenle ilk başvurudan sonra düzenli arama yapılması, yeni adreslerin aynı dosya kapsamında bildirilmesi ve her tespitin tarihiyle kayda geçirilmesi gerekir. Dağınık biçimde yapılan tekil başvurular, olayın sistematik boyutunu görünmez kılar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her olay kendi teknik verileriyle değerlendirilir. İçerik yayıldıktan sonra zaman en kritik unsur olduğundan, kayıtlarınızı sabitleyip vakit geçirmeden hukuki destek almanız yerinde olur.