Sahte mesajla açılan bir bağlantıdan sonra hesaptan para çıkışı yaşandığında, kayıp saatler değil dakikalarla ölçülür. Phishing dosyalarında hem cezai süreç hem de zararın giderilmesine yönelik hukuk süreci paralel yürür; ikisinin delil ihtiyacı ise aynı değildir. Bu ayrımı görmeden atılan adımlar, sonradan tazminat talebini dayanaksız bırakır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Bankanın çağrı merkezi üzerinden işlem iptali ve hesap bloke talebi iletilir; görüşmenin saati ve verilen işlem numarası not edilir.
- Aynı gün içinde bankaya yazılı başvuru yapılır; sözlü bildirim sonradan ispatlanamayabilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur ve para transferinin gittiği hesaplara ilişkin tedbir talebi dilekçeye yazılır.
- Telefondaki sahte uygulama silinmeden önce cihaz kapatılıp adli kopya alınması talep edilir.
Delil Zincirini Kurmak
- Sahte mesajın gönderici numarası, tam metni ve alındığı saat; ekran görüntüsü yerine mümkünse mesaj dışa aktarımı.
- Tıklanan bağlantının tam adresi ve varsa tarayıcı geçmişi kaydı.
- Hesap hareketlerinin işlem saati, kanalı ve karşı IBAN bilgisiyle birlikte alınmış dökümü.
- Bankanın gönderdiği doğrulama mesajlarının içeriği ve bunların işlem saatiyle karşılaştırması.
- Cihaza uzaktan erişim sağlandıysa yüklenen uygulamanın adı ve yükleme zamanı.
Ceza Yolu ile Tazminat Yolunun Ayrışması
Fiil, TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilebileceği gibi, dolandırıcılık hükümleri de gündeme gelir. İçerik ve erişim yönünden 5651 sayılı Kanun kapsamında kaldırma talepleri, kişisel verilerin ele geçirilmesi yönünden ise KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ayrıca değerlendirilir. Ancak ceza dosyasındaki gelişmeyi beklemek çoğu zaman tazminat açısından avantaj sağlamaz; zamanaşımı bağımsız işler.
Bankaya Yöneltilen Talepte Tartışılan Nokta
Zararın müşteriye mi kuruma mı yükleneceği, güvenlik sisteminin işleyişine ve müşterinin davranışına birlikte bakılarak belirlenir. Uygulamada tartışma, işlemin olağan kullanım alışkanlığından sapıp sapmadığı, limit değişikliği veya yeni cihaz tanımlaması gibi riskli adımlarda ek doğrulama istenip istenmediği ve kurumun bunu izleyip izlemediği üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle bankadan yalnızca hesap dökümü değil, işlem kanalı ve güvenlik uyarısı kayıtlarının da istenmesi gerekir.
Yazılanlar genel bilgi niteliğindedir; her olayda kusur dağılımı ve talep edilebilecek kalemler farklılaşacağından, dilekçe yazılmadan önce dosyanın uzmanlık gerektiren teknik yönüyle birlikte incelenmesi önerilir.