İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin önünde iki hat vardır: içeriği barındıran platforma yapılacak başvuru ve yargısal yolla erişimin engellenmesi talebi. Bu iki hat birbirinin alternatifi değildir; sıralaması ve zamanlaması sonucu belirler. Bu rehber, platform başvurusunun nasıl kurgulanacağını ve delil eksikliğinin talebi nerede zayıflattığını anlatır.
İçeriği Kaybetmeden Önce Sabitleyin
Erişim engeli dosyalarında en kritik an, içeriğin hâlâ yayında olduğu andır. İçerik kaldırıldığında ya da hesap silindiğinde, ihlalin varlığını göstermek güçleşir. Bu nedenle ilk iş delili sabitlemektir:
- İçeriğin tam adresi (bağlantının kısaltılmamış hâli)
- Tarih ve saati görünür şekilde alınmış ekran görüntüleri
- Yayının yapıldığı hesap bilgisi ve varsa önceki paylaşımları
- İçeriğin yayılma durumunu gösteren paylaşım ve yorum kayıtları
- Mümkünse noter aracılığıyla yapılmış tespit
Yalnızca telefonla alınmış, tarihi görünmeyen bir görüntü, sonraki aşamada içeriğin varlığı tartışıldığında yetersiz kalabilir.
Platforma Başvuru Aşaması
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve başvuru numarası saklanır.
- Başvuruda hangi hakkın ihlal edildiği açıkça belirtilir: kişilik hakkı, telif, kişisel verilerin hukuka aykırı yayımı gibi.
- Talep, tüm hesabın kapatılması gibi geniş bir istem yerine, ihlal oluşturan içeriğe odaklanacak biçimde daraltılır.
- Platformdan gelen cevap veya cevapsızlık tarihiyle birlikte kayıt altına alınır.
- Yurt dışı kaynaklı platformlarda temsilci veya bildirim kanalına ilişkin bilgiler ayrıca not edilir.
Yargısal Yola Geçiş
5651 sayılı Kanun, internet ortamındaki yayınlar bakımından içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi mekanizmalarını düzenler. Talep hazırlanırken, ihlalin hangi içerikten kaynaklandığı bağlantı düzeyinde gösterilmelidir; "bu sitedeki paylaşımlar" biçimindeki genel istemler uygulanabilir bir karar üretmez. İçerik aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, TCK'nın bilişim sistemlerine karşı suçlara ilişkin hükümleri kapsamında ayrıca ceza soruşturması yolu değerlendirilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde yayımlanması hâlinde ise 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru hattı da açıktır.
Delil Eksikliğinin Yarattığı Tıkanma
En sık görülen sorun, başvurunun içeriği tarif eden ama adreslemeyen bir metinle yapılmasıdır. İkinci sorun, ihlalin kişiye yöneldiğinin gösterilememesidir: isim verilmeden yapılan ama çevre tarafından tanınabilen paylaşımlarda, bağlantının nasıl kurulduğu ayrıca ortaya konulmalıdır. Üçüncüsü, içeriğin aynı anda birden çok adreste bulunmasına rağmen yalnızca birinin talebe konu edilmesi; kaldırılan içerik kısa sürede yeniden görünür hâle gelir.
Karar Sonrası Takip
Verilen karar uygulanmadığında ya da içerik başka bir adreste yeniden yayımlandığında, sürecin baştan kurulması gerekmez; mevcut dosyaya yeni adreslerin eklenmesi yolu izlenir. Bu nedenle karar sonrasında da izleme kaydı tutulmalıdır.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. İnternet kaynaklı ihlallerde zaman baskısı yüksektir; içeriğin yayılmasını sınırlamak için erken aşamada hukuki destek almanız yerinde olacaktır.