Sahte bağlantı, taklit internet sitesi veya kandırıcı mesaj yoluyla erişim bilgilerinin ele geçirilmesi, hem bilişim sistemine yönelik suçlar hem de malvarlığına yönelik suçlar bakımından sonuç doğurur. TCK'nın 243 ilâ 245. maddeleri, internet yayınlarına ilişkin 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu dosyalarda çoğu zaman birlikte gündeme gelir. Mağdurun ilk saatlerde attığı adımlar, delil zincirinin sağlamlığını doğrudan belirler.
Şikâyet Nereye Yapılır?
Soruşturma, kural olarak suçun işlendiği yer Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yürütülür. Bilişim yoluyla işlenen fiillerde bu yerin tespiti tartışmalı olabildiğinden, mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına yapılan şikâyet de kabul edilir ve gerekiyorsa dosya yetkili yere gönderilir. Kart ya da hesap üzerinden para çıkışı gerçekleşmişse, banka şubesinin bulunduğu yer de bağlantı noktası oluşturabilir. Erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması talepleri ise sulh ceza hâkimliğinin karar alanına girer.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- Hesaplar dondurulur, ilgili kuruma yazılı bildirim yapılır ve kaydı alınır.
- Sahte site veya mesaj, adres çubuğu görünecek biçimde ekran görüntüsüyle kaydedilir.
- Gelen mesajın gönderici numarası, başlığı ve tam metni saklanır; e-posta ise başlık bilgileri korunur.
- Para transferi varsa alıcı hesap bilgileri ve işlem saatleri dekontla belgelenir.
- Şikâyet dilekçesinde trafik kayıtlarının ve IP kayıtlarının temini açıkça talep edilir.
Delil Zincirinin Kopma Noktaları
- Cihazın "temizlenmesi" veya uygulamaların yeniden kurulmasıyla iz kayıtlarının silinmesi
- Ekran görüntülerinin tarih-saat bilgisi olmadan alınması
- Mesajların silinmesi ya da yönlendirilerek özgün başlık bilgilerinin kaybedilmesi
- Log kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- Ele geçirilen verinin kapsamının hiç tespit edilmemesi
Kişisel Veri Boyutunun Ayrı Değerlendirilmesi
Oltalama saldırısında bir kurumun sistemindeki verilerin de ele geçirildiği anlaşılırsa, KVKK kapsamında veri güvenliğine ilişkin yükümlülükler ayrıca tartışılır. Bu, ceza soruşturmasından bağımsız bir idari süreçtir; veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu işletilebilir. Mağdur açısından bu iki hattın paralel yürütülmesi, hem sorumluluğun tespiti hem de zararın giderilmesi bakımından anlamlıdır.
Tazminat Yolunun Kurgusu
Ceza soruşturmasının sonucu beklenirken, uğranılan maddi zarar için hukuk yolu ayrıca değerlendirilebilir. Burada tartışma çoğunlukla kurumun güvenlik önlemlerinin yeterliliği üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle işlem sırasında kullanılan doğrulama yöntemi, uyarı mesajlarının içeriği ve işlem limitlerine ilişkin kayıtlar dosyaya kazandırılmalıdır.
Yukarıdaki anlatım genel bilgi vermeyi amaçlar. Dijital delillerin ömrü kısa olduğundan, olayın hemen ardından bir hukukçuyla iletişime geçilmesi delil kaybını önlemenin en pratik yoludur.