İnternet ortamındaki bir yayın nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin önünde birden fazla başvuru yolu bulunur ve bu yollar farklı mercilere gider. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK, aynı olayın farklı yönlerine uygulanabilir. Yanlış kapıya yapılan başvuru ise içerik kaybolurken zaman kaybettirir.
Talebin Niteliği Mercii Belirler
İlk ayrım, ne istendiğine göre yapılır. Kişilik haklarını ihlal eden bir içeriğin yayından çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ile bilişim sistemine girme, veri bozma gibi bir fiilin cezalandırılması talebi aynı yolda ilerlemez. Birincisi 5651 sayılı Kanun kapsamındaki hızlı koruma mekanizmasıyla ilgiliyken, ikincisi soruşturma makamına yapılacak bir suç ihbarını gerektirir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK kapsamında ayrıca başvuru gündeme gelir.
Dijital Delil Kaybolmadan Ne Yapılmalı?
Bu alandaki en ağır risk, içerik silindikten sonra ihlalin ispatlanamamasıdır. Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman yeterli görülmez; kaydın ne zaman ve nerede alındığını gösteren unsurlar aranır.
- İçeriğin tam adresi (URL) ve yayın tarihi
- Görüntünün alındığı anı belgeleyen tarih ve saat bilgisi
- Sayfanın tamamını gösteren, kırpılmamış kayıtlar
- Yorum ve paylaşım sayıları gibi yayılımı gösteren veriler
- Mümkünse noter veya benzeri bir mercii aracılığıyla yapılan tespit
Talebi URL Düzeyinde Kurmak
Bir siteye bütün olarak erişimin engellenmesini istemek, ölçülülük gerekçesiyle reddedilebilir. Bu nedenle talep, ihlali oluşturan bağlantılar tek tek gösterilerek kurulmalıdır. Aynı içerik farklı adreslerde çoğaltılmışsa, her bir kopyanın adresi listeye eklenmeli; sonradan ortaya çıkan yeni kopyalar için ek başvuru imkânı akılda tutulmalıdır.
Karar Verilmezse veya Reddedilirse
Talebin reddi hâlinde dosyanın kapandığı düşünülmemelidir. İhlalin niteliği değiştikçe (örneğin içerik yayılıp daha geniş bir kitleye ulaştıkça) yeni bir değerlendirme istenebilir. Ayrıca aynı olay hakkında hem koruma tedbiri hem tazminat hem de soruşturma yolları paralel yürütülebilir; birinin sonucu diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Zaman Yönetimi
İçeriğin yayında kaldığı her gün zarar büyür. Bu nedenle başvuru metni hazırlanırken mükemmel dosya beklenmemeli; eldeki tespitle hızlı başvuru yapılıp, ek deliller sonradan sunulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayıncının konumu ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayınızda hukuki destek almanız yerinde olur.