Oltalama (phishing) yoluyla hesabından para çıkan kişinin önünde birbirini besleyen ama ayrı yürüyen iki yol vardır: ceza soruşturması ve zararın tahsiline yönelik hukuk davası. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu iki yolun mercileri, süreleri ve delil toplama pencereleri farklıdır; bu fark gözetilmediğinde en kritik kayıtlar silinme süresi dolduğu için elde edilemez.
İki Yol, İki Ayrı Merci
Ceza yolu, Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyetle başlar ve failin tespiti ile kayıtların resmi kanaldan temini bakımından etkilidir. Zararın karşılanması ise ayrı bir hukuk davasının konusudur. Ceza dosyasındaki bilirkişi raporu ve operatör yazıları, hukuk davasında delil olarak kullanılabildiğinden iki sürecin sıralaması bilinçli kurulmalıdır.
Bankaya Karşı Açılacak Davada Görev
Zararın bankadan veya ödeme kuruluşundan istenmesi halinde görevli mahkeme, mağdurun sıfatına göre değişir. Bireysel müşteri tüketici sayıldığında tüketici mahkemesi devreye girer; ticari faaliyet kapsamında kullanılan bir hesap söz konusu ise asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Yanlış görev tercihi aylarca süren bir gecikmeye yol açar.
Elektronik Ortamda Yer Yetkisi
Haksız fiil niteliğindeki eylemlerde davacı, davalının yerleşim yeri yanında zararın meydana geldiği yer mahkemesine de başvurabilir. Dijital dolandırıcılıkta zararın doğduğu yer çoğunlukla hesabın bulunduğu ve mağdurun yerleşik olduğu yerdir; bu seçenek, uzak ildeki bir kuruma karşı takibi kolaylaştırır.
Delil Eksikliğinin Tipik Görünümleri
- Sahte SMS ve e-postaların yalnızca ekran görüntüsü alınmış, ileti kaynak bilgisi kaybedilmiş
- Bağlantı adresinin tamamı kaydedilmemiş, alan adı yayından kaldırılmış
- Log kayıtlarının saklama süresi dolduktan sonra talep edilmesi
- Bankayla yapılan telefon görüşmelerinin kayıt talebinin hiç yazılmaması
- Paranın aktarıldığı hesap zincirinin izlenmemesi
İlk Günlerde Yapılması Gerekenler
- Bankaya yazılı itiraz ve işlem iptali talebi iletilir, kaydı alınır.
- Savcılığa şikâyetle birlikte log ve trafik kayıtlarının muhafazası açıkça istenir.
- Cihaz üzerinde iz bozmayacak biçimde tespit yapılır.
- Zarar kalemleri tarih ve tutar bazında tablolaştırılır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; her olayın teknik ayrıntısı farklı olduğundan, kayıtların kaybolmaması için erken aşamada hukuki destek almanız yerinde olur.