Bilişim sistemlerine yönelik saldırılarda delil, fiziksel dünyadakinin aksine kendiliğinden yok olur: kayıtlar döner, oturumlar kapanır, cihaz yeniden başlatılır. Bu nedenle veri ihlali sonrası ilk saatlerde alınacak kararlar, suç duyurusunun sonucunu doğrudan belirler. Aşağıdaki rehber, TCK'nın 243-245. maddelerindeki bilişim suçları ile 5651 sayılı Kanun ve kişisel verilere ilişkin mevzuatın kesişiminde hazırlanmıştır.
İlk Müdahale: Sistemi Kurtarmakla Delili Korumak Çatışır
Teknik ekiplerin ilk refleksi sistemi hızla temizleyip ayağa kaldırmaktır; oysa format, yeniden kurulum veya log rotasyonu delili siler. Doğru sıralama, mümkünse etkilenen sistemin imajının alınması, kayıtların ayrı bir ortama kopyalanması ve ancak ondan sonra iyileştirme yapılmasıdır. Kopyalama sırasında dosyaların özet değerlerinin kaydedilmesi, sonradan "bu kayıt değiştirildi" itirazını karşılar.
Suç Duyurusu Dilekçesine Eklenecekler
- Erişim ve işlem kayıtları: tarih, saat ve IP bilgisiyle birlikte, saat dilimi belirtilerek
- Yetkisiz erişimin fark edildiği ana ait uyarı ve alarm çıktıları
- Etkilenen veri kategorileri ve yaklaşık kayıt sayısı
- Fidye, tehdit veya şantaj yazışmaları ile varsa ödeme talep edilen cüzdan adresleri
- İçerik bir internet sitesinde yayımlandıysa, sayfanın tarih bilgisini de gösteren çıktısı
Hangi Fiil, Hangi Hükme Denk Gelir?
- Sisteme hukuka aykırı erişim ve orada kalma ile verilerin bozulması, silinmesi ya da erişilmez kılınması ayrı fiillerdir; dilekçede olay bu ayrıma göre anlatılmalıdır.
- Olay banka veya kredi kartı kullanımını içeriyorsa, nitelendirme değişir ve mağdurun bankaya yaptığı bildirim de dosyaya girmelidir.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, yayılması veya yok edilmesi ayrıca değerlendirilir.
İdari Yükümlülüğü Cezai Süreçle Karıştırmayın
Veri sorumlusu sıfatı taşıyan işletmeler bakımından, kişisel verilere ilişkin mevzuat uyarınca Kurula ve ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü, suç duyurusundan bağımsız ve daha kısa süreli işler. Cezai süreci beklemek, idari yaptırım riskini büyütür. Bu iki hattın aynı takvimde ayrı satırlarda izlenmesi gerekir.
İçeriğin Kaldırılması İçin Paralel Yol
Ele geçirilen veriler yayımlanmışsa, erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yol, soruşturmadan bağımsız olarak işletilebilir. Talebin, hangi bağlantı adresine yönelik olduğu tek tek gösterilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın teknik ayrıntıları nitelendirmeyi değiştirebileceğinden, ilk müdahale planını adli bilişim desteği ve bir hukukçuyla birlikte kurmanız önerilir.