Bilişim suçlarında kaybedilen dosyaların büyük kısmı hukuki değerlendirme hatasından değil, ilk saatlerde silinen kayıtlardan doğar. Log dosyaları döngüsel olarak üzerine yazılır, sunucu yeniden başlatılır, "temizlik" amacıyla sistem sıfırlanır ve TCK 243-245 kapsamındaki bir eylemin izi ortadan kalkar. Bu rehber, veri ihlali olaylarında delil zincirinin nasıl korunacağını adım adım ele alır.
İlk Müdahale: Ne Yapılmalı, Ne Yapılmamalı
- Etkilenen sistem kapatılmadan ağ erişimi izole edilir; kapatma, uçucu verinin kaybına yol açabilir.
- Sistem üzerinde inceleme yapılmaz; incelemenin kendisi tarih damgalarını değiştirir.
- Kim, hangi saatte, hangi işlemi yaptıysa tutanağa geçirilir.
- Yedeklerin döngüsü durdurulur ki mevcut yedek üzerine yazılmasın.
- Adli bilişim desteğiyle bit düzeyinde imaj alınır ve özet değeri kayda geçirilir.
Zincirin Kopmaması İçin Özet Değer ve Tutanak
Delil zincirinin özü basittir: kopyanın orijinaliyle aynı olduğu ve arada kimsenin müdahale etmediği gösterilebilmelidir. Bunu sağlayan iki unsur, imajın alınması sırasında hesaplanan özet değer ile bu değerin ve muhafaza silsilesinin yazılı tutanağa bağlanmasıdır. Kişisel cihazlardan alınan ekran görüntüleri ise tek başına zayıftır; mümkün olduğunda kaynak yazışmanın ham hâli, başlık bilgileriyle birlikte dışa aktarılmalıdır.
Aynı Olay, Üç Ayrı Mevzuat Yükümlülüğü
Bir veri ihlali çoğu zaman tek bir hukuki sonuç doğurmaz. TCK kapsamında sisteme girme, verileri engelleme veya bozma yönünden cezai süreç; KVKK kapsamında veri sorumlusunun bildirim ve güvenlik yükümlülükleri; 5651 kapsamında ise içeriğin yayıldığı ortamda erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması gündeme gelir. Bu üç hattın aynı delil setinden beslenmesi, ancak ayrı takvimlerle yürütülmesi gerekir.
Şikâyet Dilekçesi ve Erişim Engeli Dosyasında Kanıt Sunumu
- Olayın başlangıç ve fark edilme zamanını gösteren zaman çizelgesi
- Etkilenen veri kategorileri ve kayıt sayısına ilişkin teknik özet
- IP ve bağlantı kayıtları ile bunların hangi kaynaktan alındığı
- Yayılan içeriğin bulunduğu adreslerin tam bağlantı listesi
- Alınan teknik ve idari tedbirlerin tarihli kaydı
Bilişim dosyalarında en değerli kaynak, faillikten çok bağlantı kayıtlarının saklama sürelerine yayılmış zaman baskısıdır. Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sisteminizin mimarisi ve olayın kapsamı izlenecek yolu değiştireceğinden, müdahale kararlarını teknik ve hukuki destekle birlikte almanız önerilir.