Veri ihlali sonrası açılan tazminat dosyalarında zaman, hukuki argümandan önce gelir; çünkü ihlali gösteren teknik izler kısa sürede silinebilir veya erişilemez hâle gelir. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri cezai boyutu, 5651 sayılı Kanun içerik ve erişim sağlayıcıların yükümlülükleri ile içeriğin kaldırılması yolunu, KVKK ise kişisel verinin işlenmesi ve ihlal bildirimi rejimini düzenler. Bu rehber, delil eksikliği nedeniyle sonuçsuz kalan başvuruları önlemeye odaklanır.
İlk aşama: izleri kaybetmeden sabitlemek
Şüphe doğduğu anda cihaz üzerinde onarım, sıfırlama veya format işlemi yapılmamalıdır. Ekran görüntüleri tarih ve saat bilgisi görünecek biçimde alınmalı; e-posta ve mesajların ham başlık bilgisi de saklanmalıdır. Hesap giriş geçmişi, oturum kayıtları ve bildirim e-postaları dışa aktarılarak ayrı bir ortamda tutulmalıdır.
İki ayrı yol: ceza ve tazminat
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim veya verilerin ele geçirilmesi iddiası savcılığa şikâyet konusudur. Tazminat talebi ise ayrı bir hukuk dosyasında yürür. Bu iki yol birbirinin yerine geçmez; ancak ceza soruşturmasında elde edilen tespitlerin hukuk dosyasına getirtilmesi talep edilebilir. Kişisel verinin hukuka aykırı işlendiği iddiası bakımından KVKK kapsamındaki idari başvuru yolu da ayrıca değerlendirilir.
Kayıtların saklama süresi ve müzekkere zamanlaması
- Erişim ve trafik kayıtlarının belirli sürelerle sınırlı olarak tutulduğu unutulmamalıdır
- Kayıtların getirtilmesi istemi dilekçe aşamasında yazılmalı, ertelenmemelidir
- Platform ve hizmet sağlayıcıya yapılan başvurunun tarihi ve cevabı dosyaya konulmalıdır
- Yurt dışında bulunan sağlayıcılar bakımından yanıt süresinin uzayabileceği hesaba katılmalıdır
Zararı somutlaştırmak
İhlalin gerçekleştiğini göstermek tek başına yeterli değildir; talep edilen tazminatın dayanağı da kurulmalıdır. Hesabın kullanılamaması nedeniyle doğan gelir kaybı, itibar zedelenmesi, dolandırıcılık girişimi sonucu yapılan ödemeler ve güvenlik önlemi için katlanılan giderler ayrı kalemler hâlinde belgelendirilmelidir.
İçeriğin yayılmasını durdurmak
Ele geçirilen veriler internette yayımlanmışsa, tazminat sürecinden bağımsız olarak içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi istemi ayrıca gündeme gelir. Yayının adresleri, yayın tarihi ve erişim tarihi tek tek listelenmeli; talep her adres için ayrı ayrı kurulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın teknik yapısı, verinin niteliği ve sorumlunun kim olduğu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ilk günlerde atılacak adımların hukuki destekle planlanması önem taşır.