Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını saatler içinde zedeleyebilen bir ihlal türüdür. Bu dosyalarda başarıyı belirleyen şey, çoğu zaman hukuki argümandan önce ilk saatlerde atılan adımlardır. TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı sonuçlar üreten üç ayrı kanaldır; bunların birbirine karıştırılması hem zaman hem delil kaybettirir.
İlk Saatlerin Delil Refleksi
Deepfake içerik çoğunlukla kısa ömürlüdür; hesap silinir, paylaşım kaldırılır, platform kaydı değişir. Bu nedenle içerik henüz erişilebilirken bağlantı adresi, paylaşım tarihi, hesap kimliği ve yorum akışı bütün olarak kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin kendisinin indirilmesi, sayfanın kaynak kodunun saklanması ve mümkünse noter ya da mahkeme kanalıyla tespit yaptırılması ispat gücünü artırır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Merci
- Cezai kanal: Sahte içeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, verileri hukuka aykırı ele geçirme veya bilişim sistemine girme gündeme gelir. Muhatap Cumhuriyet başsavcılığıdır.
- Erişimin engellenmesi: Kişilik hakkı ihlali nedeniyle içeriğin kaldırılması 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden istenir. Bu talep suç duyurusundan bağımsız yürür.
- Veri koruma kanalı: Görüntü ve ses biyometrik nitelik taşıyabildiğinden, işleyen bir veri sorumlusu varsa KVKK kapsamında ayrıca başvuru yapılabilir.
Yanlış Kapının Yarattığı Gecikme
Uygulamada en yaygın hata, içeriğin kaldırılması talebinin savcılığa yazılan dilekçe içine sıkıştırılmasıdır. Soruşturma sürerken içerik yayılmaya devam eder ve mağdurun asıl beklediği sonuç aylarca gerçekleşmez. Aynı şekilde yalnız erişim engeli alınıp suç duyurusu yapılmadığında, içeriği üreten kişinin kimliği hiç tespit edilmez ve aynı materyal başka hesaplardan yeniden yayılır.
Dilekçenin Kurgusu
- Olay anlatımı tarih ve saat sırasıyla yazılır, spekülatif nitelendirmeden kaçınılır.
- İçeriğin sahte olduğuna dair teknik emareler (yüz sınırı bozulmaları, ses eşleşmesi, kaynak dosya üstverisi) somut olarak gösterilir.
- Trafik bilgisi ve hesap kayıtlarının platformdan istenmesi ayrıca talep edilir.
- Yayılmayı hızlandıran ikincil hesaplar liste hâlinde sunulur.
- Tazminat davası düşünülüyorsa ceza dosyasındaki delillerin celbi planlanır.
Her olayın teknik ve hukuki görünümü farklıdır; içeriğin üretim biçimi ve yayıldığı platform, izlenecek yolu tümüyle değiştirebilir. Kayıpların telafisi için elinizdeki materyalle birlikte vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.