Kişisel verileri sızdırılan ya da özel yazışmaları internette yayımlanan bir kişinin karşısında tek değil, birbirinden bağımsız üç ayrı yol vardır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu farklı amaçlara hizmet eder. Bu üç yolu birbirinin yerine kullanmak, en çok zaman kaybettiren yanlış merci hatasıdır.
Üç Kapı, Üç Farklı Sonuç
- Savcılık: Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin ele geçirilmesi veya yayılması gibi fiillerde ceza soruşturması başlatır; failin cezalandırılmasını hedefler.
- Sulh ceza hâkimliği: 5651 sayılı Kanun kapsamında, kişilik hakkını ihlal eden içeriğe erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması kararı verilebilir; amaç yayılmanın hızla durdurulmasıdır.
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu: Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlal edip etmediğini denetler; ancak Kurula şikayetten önce kural olarak veri sorumlusuna başvurulmuş olması aranır.
Hız Neden Belirleyici
İçeriğin yayıldığı ilk saatler, kaldırma talebinin etkisini doğrudan belirler. Aynı içerik farklı platformlara kopyalandıkça her biri için ayrı işlem gerekir. Bu nedenle önce içeriğin bulunduğu tüm bağlantıların listelenmesi, ardından tek dosyada toplu talep oluşturulması pratik bir yöntemdir. Yalnızca arama motoru sonuçlarının kaldırılması, kaynak sayfayı yerinde bıraktığı için çoğu zaman yeterli olmaz.
Delili Kaybetmeden Toplamak
- İçeriğin bulunduğu adresin tam bağlantısını, ekran görüntüsünü ve görüntüleme tarihini kayda alın.
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırın; sonradan silinen içerik için bu tespit tek dayanak olabilir.
- Platforma yapılan bildirim ve alınan otomatik yanıtları saklayın.
- Veri ihlali bir kurum kaynaklıysa, o kurumun ihlal bildirimine ilişkin duyurusunu arşivleyin.
- Kendi cihazınızda yapılan inceleme sırasında dosyaların üzerine yazmaktan kaçının.
Tazminat Boyutunu Atlamamak
Erişim engelleme kararı ve ceza soruşturması, uğranılan maddi ve manevi zararı kendiliğinden karşılamaz. Kişilik haklarının ihlaline dayalı tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur ve kendi zamanaşımı süresine tabidir. Ceza dosyasının sonucunu beklemek bazı hâllerde ispat kolaylığı sağlarken, bazı hâllerde süre baskısı yaratır; bu tercih baştan bilinçli yapılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İhlalin niteliği, verinin türü ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, olayınıza özgü stratejiyi bir hukukçuyla belirlemeniz yerinde olur.